dinsdag 9 april 2013

Video: "The killing fields'' de verwerpelijke hobby van Staatbosbeheer in de Oostvaardersplassen









Lees a.u.b de bevindingen van een groep zeer betrokken, bezorgde mensen die op eigen verzoek een rondleiding hebben gekregen van SBB in de Oostvaardersplassen. Bekijk vooral de video.

Op 5 april 2013, was ik op uitnodiging van Staatsbosbeheer (SBB) op excursie in de Oostvaardersplassen (OVP) 

Tevens waren hierbij aanwezig:
 
Maarten Frankenhuis (dierenarts, oud dierentuin dierenarts, oud hoogleraar bedrijfspluimveegeneeskunde, oud directeur Artis, natuurgids Oost Afrika en Zuid en Midden Amerika)

Brigitte Geudeke (beschikt over veel literatuur over de OVP)

Marijn Blom (fotograaf)

Nog enkele gasten 

SBB liet zich vertegenwoordigen door:

Jasper Kuipers

Jan Griekspoor

Hans Breeveld 

Aanleiding van het bezoek was kritiek van onze kant op het beleid van SBB inzake de grote grazers (konikpaarden, heckrunderen en edelherten) in het OVP-gebied. Ieder jaar weer sterven daar vele honderden dieren een ellendige hongerdood. De totale periode waarin de dieren zonder voedsel zitten bedraagt afhankelijk van hoe streng en lang de winter is, 2-4 maanden. Dit jaar betekent dat dus dat de grote grazers nu nog steeds geen voedsel tot hun beschikking hebben, ook al is officieel de winter voorbij. Vervolgens zal het ook nog enige weken duren voordat met name de runderen gras kunnen vinden dat lang genoeg is voor hen om het te kunnen eten. Paarden kunnen korter gras eten 

De gemeenschappelijke mening over het gebied op zich is dat het belangrijke natuurwaarden kent, zeker ten opzichte van vogels. Ten opzichte van de grote grazers, geldt dat er sprake is van een onvolledige natuur. Waar vogels weg kunnen vliegen wanneer ze willen, kunnen de grazers niet wegtrekken bij voedselgebrek vanwege hekken of begrenzing door water. De soorten, konikpaard en heckrund, zijn ook nog eens van onnatuurlijke oorsprong omdat het nakomelingen zijn van gedomesticeerde diersoorten, huispaarden en huisrunderen dus. Daarnaast ontbreken natuurlijke predatoren zoals de wolf, die zwakke dieren eerder uit hun lijden zouden verlossen.
 

Hoewel de totale oppervlakte van de OVP 5600 ha bedraagt, slechts ca 2000 ha is in meer of mindere mate geschikt voor de grote grazers. Hiermee lijkt het gebied boven zijn (natuurlijke) draagkracht te worden belast door het grote aantal grazers 3500-4000.
 

Wat zegt SBB over het beheer: Men past vroeg reactief beheer toe, wat zoveel betekent dat dieren in hun laatste dagen worden afgeschoten als ze kenmerken vertonen waaruit blijkt dat ze binnen enkele dagen zullen sterven. De dieren zijn dan dus zo verzwakt dat ze niet meer kunnen/willen vluchten, zich afzonderen, etc. Tegelijk zegt SBB dat er geen sprake is van lijden en dat lijden niet zichtbaar is bij dieren.

Men hinkt hier dus wel op 2 benen. De grote vraag is: Wanneer begint het lijden van een dier. Hier bestaat geen wetenschappelijk onderbouwd antwoord op. Wel is aangetoond dat herkauwers honger als pijn ervaren. Er is dus sprake van lijden in meer of mindere mate. En wanneer moet je dan als mens daar iets aan gaan doen?

Ondanks dat de dieren worden beperkt in hun migratie door hekken en het in feite daardoor gehouden dieren betreft, het bovendien huispaarden en huiskoeien betreft, spreekt SBB toch van natuur. Bovendien geldt volgens art. 36 van de Gezondheid- en Welzijnswet voor Dieren dat ook hier een zorgplicht geldt, een aspect dat SBB ontkent.
 

Welke maatregelen zijn mogelijk?

1.     Bijvoeren in de winter. Door het voer uit te rijden in het gebied zal er geen concurentiestrijd ontstaan tussen de dieren. Wel zullen er meer dieren de winter doorkomen en zich het jaar erop ook weer voortplanten. Hiermee ontstaat het jaar erop dus een nog groter probleem.

2.     Dieren wegvangen en verplaatsen. Dit geeft veel stress bij zowel het vangen als bij het verplaatsen. Bovendien zullen hierbij wellicht familiebanden worden verstoord. Daarnaast verplaats je het probleem naar een andere gebied waar op termein het zelfde zal gebeuren. Dan zijn er nog hoge kosten mee gemoeid. Familiebanden worden niet verstoord als een kudde in haar geheel wordt gevangen of gedood.

3.     Vangen van dieren en geboortebeperkende maatregelen treffen. Deze verschillen qua ingreep bij de mannelijke en vrouwelijke dieren. Ook hier zal veel stress ontstaan omdat de dieren gevangen moeten worden en daarna behandeld. Los daarvan zijn er ook weer hoge kosten aan verbonden.

4.     Dieren tussen tijds ophokken zodat ze in de winter wel verzorging kunnen krijgen en dan in het voorjaar weer loslaten. De gevolgen hiervan komen erg overeen met de maatregelen genoemd onder 1.

5.     Gebied vergroten door natuurgebieden aan elkaar te verbinden, zodat migratie mogelijk wordt. Dit geeft weinig stress bij de dieren maar op termein zal ook dit gebied al snel overbevolkt raken. Op dit moment is het wel een grote wens van SBB.

6.     Vroeg reactief beheer. Dit is wat SBB nu doet. In het kort: Dieren bekijken en op hun gedrag en fysieke kenmerken bepalen of ze lijden of niet. Dit is erg lastig in te schatten. Tegen de tijd dat de dieren zo verzwakt zijn dat ze alsnog worden afgeschoten hebben ze al enige tijd geleden, al wordt dit door SBB ontkend. De kadavers van edelherten blijven achter in het veld, die van konikpaarden en heckrunderen worden vernietigd.

7.     Proactief beheer. Het vroegtijdig beheren van de populatie. Doel is de populatie naar een dusdanig aantal te brengen dat er meer dieren zonder extreme honger en lijden de winter door kunnen komen. De populatie wordt dan dus afgemeten aan de draagkracht van het gebied. Hiermee worden 2 natuurlijke factoren aangevuld die nu ontbreken. Doordat er minder dieren zijn is er minder/geen noodzaak tot migreren. Door het kunstmatig beeheer wordt de rol van predatoren nagebootst. SBB zegt hiervan dat dit te grote invloed heeft op familiebanden. De vraag is wat er gebuert met deze familiebanden als eend ier uiteindelijk sterft door de honger. Tonnen vlees dat nu wegrot of wordt vernietigd zouden ten gunste kunnen komen van voedselbanken, dierentuinen, restaurants als streekproduct/scharrelvlees. Bovendien zou het verkochte vlees extra inkomsten betekenen voor SBB dat weer aan natuurbeheer kan worden besteed.

SBB wil voor geen enkele van bovenstaande maatregelen kiezen, met uitzondering van nummer 6.  

Het gebied lag er vandaag, ondanks redelijk weer, als een oorlogsgebied bij. Op het 5600 ha grote gebied waarvan ca 3600 ha bestaat uit water is slechts 150 ha beschutting te vinden. Hierop leven zo'n 3500-4000 dieren (!) Ter vergelijk, op de Veluwe geldt 2 edelherten :100 ha (!) Grote open vlakten zonder enige dekking en voedsel waarop konikpaarden en edelherten zichtbaar waren. Van de edelherten waren vele kadavers zichtbaar, die van de konikpaarden waren al opgeruimd. Heckrunderen heb ik niet gezien. De dieren hebben nu in de winter weinig dekking tegen de harde koude wind. Er zijn wel wat wallen aangelegd maar hiervan maken de dieren weinig/geen gebruik. Zijn ze op de verkeerde plaats aangelegd? Je kunt je bij dit beeld afvragen wat er gebeurt als het straks hartje zomer is en de dieren niet kunnen ontsnappen aan de brandende zon. In de natuur zie je dat dieren bij hogere temperaturen graag verkoeling zoeken onder een boom. Hier op de OVP is dat onmogelijk.

Het kaalgevreten landschap, waarin zelfs bomen dood gevreten zijn, laat zien dat het gebied boven zijn draagkracht wordt belast. Welke gevolgen heeft dit voor de biodiversiteit? Als elk blaadje en plantje opgegeten wordt gaat dit op termijn, en wellicht nu al, ten koste van het aantal soorten planten dat daar kan (over)leven. Van deze plantjes zijn weer allerlei insecten afhankelijk zoals solitaire bijen, zweefvliegen etc. Als deze soorten verdwijnen gaat dit experiment dus ten koste van de biodiversiteit. Dat terwijl EU-subsidies ontvangen worden die juist bedoeld zijn om de biodiversiteit te bevorderen. Wat zou er gebeuren als dergelijke uitkomsten bekend worden in Brussel waar men nu wel wat redenen kan gebruiken om minder geld uit te geven, ook daar heerst immers geldtekort. Ik sluit niet uit dat men minder geld krijgt en mogelijk zelfs een deel van de ontvangen subsidie moet terug betalen.
 

Wat zegt de wetgeving: Gehouden dieren, zoals huisdieren en vee e.d. vallen onder de wet dierenwelzijn. Hoewel de konikpaarden en heckrunderen in het gebied zijn uitgezet, dus er niet op eigen kracht zijn gekomen, vallen ze inmiddels volgens de wetgever niet meer onder gehouden dieren. Ze zijn als het ware verwilderd. Toch zegt de raad voor dierenaangelegenheden in haar rapport dat het hier semi gehouden dieren betreft. In de wet dierenwelzijn is de houder verplicht de dieren te verzorgen en daarbij is het verstrekken van voedsel en water natuurlijk van primair belang. Maar ook bij ziekte is er zorgplicht die men uitvoert door met een dier naar een veearts te gaan bijvoorbeeld of het uit zijn lijden te verlossen voordat het teveel gaat lijden.
 

Als deze dieren niet onder de Gezondheid- en Welzijnswet voor Dieren vallen omdat het inmiddels wilde dieren zijn, vallen ze onder de Flora en Faunawet. Ook deze wet kent zorgplicht aan dieren toe. De mens moet een dier dat noodlijdend is dus helpen en zorg bieden. SBB beperkt deze zorg tot het afschieten van dieren die aan het eind van hun latijn zijn. Er is dus geen sprake van zorg om het lijden te voorkomen.
 

In beide wetten lijkt er dus grond te bestaan waarop het verzuimen van het bieden van (preventieve) zorg strafbaar is. De grote vraag is onder welke wet de dieren vallen. In elk geval vallen de edelherten onder de Flora en Faunawet.
 

Wat is de rol van dierenwelzijnsorganisaties:

In de maandenlange aanloop naar deze excursie heb ik persoonlijk veel hulp gezocht bij allerlei instanties. De Partij voor de Dieren (PvdD) gaf als antwoord zich niet te bemoeien met de OVP. Later gaf men zelf aan op hun eigen site dat er niks mis was met dierenwelzijn op de OVP. Enkele dagen later, nadat er veel onrust ontstond op het internet, stond er ineens te lezen dat de PvdD het experiment kritisch volgde. Maar uiteindelijk hebben ze nog niks gedaan. Ik belde met de politie om aangifte te doen maar werd doorverwezen naar de dierenpolitie. De dierenpolitie wilde geen aangifte opnemen. Als reden kreeg ik dat de dierenpolitie alleen bedoeld is voor mishandeling en/of verwaarlozing van huisdieren en/of vee. Van de dierenbescherming kreeg ik een vergelijkbare reactie. Vervolgens heb ik nog pogingen gedaan bij IFAW en WSPA. Wel een nette reactie gekregen maar geen daden vanwege te weinig capaciteit ofwel niet actief in Nederland, hoezo de W van wereld dan in je naam opnemen.... 

Wat kunnen wij doen?

Alleen maar heel veel aandacht vragen voor dit probleem. Bij de politiek, bij dierenwelzijnsorganisaties (als ze tenminste echt bestaan) maar ook bij zoveel mogelijk mensen zodat de aandacht op dit onderwerp niet verslapt. Stuurt u het door? 

Met dank aan: 

SBB die wetende dat wij zeer kritisch zijn toch ons wilde ontvangen en rondleiden.

www.flantuas.nl , die ons de gelegenheid gunde in hun restaurant op een rusteige plek de excursie voor te bereiden.

Maarten Frankenhuis die als autoriteit geldt op het gebied van dierenwelzijnsvraagstukken.

Brigitte, die literatuur aanleverde

Marijn Blom, de fotograaf die toch de indrukken vast heeft weten te leggen.
 

En natuurlijk aan allen die daadwerkelijk iets gaan doen met dit artikel. Zonder u was dit een zinlose exercitie. 

 
Voor wie een impressie wil zien van hetgeen wij die dag aantroffen:
 

 

En nog meer op: http://www.stophetleed.nl/
 
 
Ik kan en wil hier niets meer aan toevoegen. Ik bedank Leo van Malsen voor dit artikel en vraag aan u lezers om het door te sturen naar zoveel mogelijk mensen. Stuur het door, stuur het door!!! Alvast bedankt.
 
 
 

 

 


 



 

 

 

 

 

5 opmerkingen:

  1. Voor wie mee wil doen aan een inhoudelijke discussie: http://www.boerenweg.nl/algemeen/oostvaardersplassen-killingfields-van-de-lage-landen/

    Deze link stuurt mij naar webmail van KPN?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik denk dat de SBB mensen ook alleen maar doen wat opgedragen wordt. Denk niet dat ze boswachter worden omdat ze dieren haten. Mischien laten ze daarom kritische mensen en organisaties toe.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wij krijgen al anoniem berichten en foto's van boswachters bij SBB. Natuurlijk is het hun baan maar die baan was leuk toen er maar 1000 grote grazers rondliepen maar dat zijn er nu 5000. Daar protesteren wij tegen. Het gebied is niet geschikt voor zoveel dieren.Het eerste malse gras, en dat laat lang op zich wachten nu, wordt in een dag weggemaaid door 20.000 ganzen. Het is niet de schuld van de boswachters het is bedacht door een bioloog.Het lijkt mij vreselijk om iedere dag op pad te gaan en zo'n grote grazer neer te knallen.En hoe weet je nu precies wanneer dat moet?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Je hebt helemaal gelijk Dennis. Ik zal het er nu af halen en aan Leo vragen om een andere link. Super bedankt voor de tip.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik blijf me maar afvragen wat er dan wel met artikel 36 van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren wordt bedoeld. OVP dieren zijn gehouden dieren want ze kunnen geen kant op.


    Artikel 36

    1. Het is verboden om zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is, bij een dier pijn of letsel te veroorzaken dan wel de gezondheid of het welzijn van een dier te benadelen.

    2. Tot de in het eerste lid verboden gedragingen worden in ieder geval gerekend:

    a. een dier arbeid doen verrichten, welke kennelijk zijn krachten te boven gaat of waartoe het uit hoofde van zijn toestand ongeschikt is;

    b. een koe met overvolle uier vervoeren of op een markt of openbare verkoping ten verkoop houden;

    c. bij de verlossing van een koe gebruik te maken van dierlijke trekkracht of van een niet door Onze Minister daarvoor toegelaten krachttoestel;

    d. een hond als trekkracht gebruiken.

    3. Een ieder is verplicht hulpbehoevende dieren de nodige zorg te verlenen.

    BeantwoordenVerwijderen