Vijf jaar geleden, op 11 maart 2013, werd het Europees test- en handelsverbod op dier geteste cosmetica van kracht. Sinds 1994 was het binnen de EU al verboden om dierproeven te doen ten behoeve van cosmetica. Hiermee bleef de mogelijkheid bestaan om buiten Europa dierproeven te laten doen. Met de komst van het handelsverbod verdween de kans om nieuwe cosmetica (-ingrediënten) op de markt te brengen waarvoor na 11 maart 2013 nog dierproeven zijn gedaan. Voor Proefdiervrij is dit een belangrijk wapenfeit waarvoor zij meer dan twintig jaar lang actie heeft gevoerd!
Dierproeven voor cosmetica? Was dat een grap?
Je kan het je nu haast niet meer voorstellen, maar dertig jaar terug hadden de meeste mensen werkelijk geen flauw idee bij wat ze zich moesten voorstellen bij diertesten voor cosmetica. Ik maakte zelf nog mee dat daar lacherig grapjes over werden gemaakt; ‘Gaan ze dan konijnen opmaken, of zo?’. Want veel mensen konden amper geloven dat jaarlijks 50.000 proefdieren in Europa gebruikt werden voor cosmeticatesten.
Miljoenen dierproeven dreigden
Dat aantal van 50.000 viel echter in het niets bij wat de Europese Commissie van plan was. Die stelde begin 1990 voor om alle (duizenden!) ingrediënten van cosmetica volgens gelijkgeschakelde protocollen (opnieuw) te testen. Dit zou het leven gaan kosten van tientallen miljoenen proefdieren. Logisch dat dierenbelangenorganisaties in heel Europa massaal in actie kwamen!
2,5 miljoen handtekeningen
Gezamenlijk met The Body Shop werd een groots opgezette handtekeningenactie gestart. In juni 1991 werden 2,5 miljoen handtekeningen aangeboden aan de Europese Commissie. Dat was toen het grootste aantal handtekeningen dat ooit bij elkaar was gebracht!
Naar een verbod op cosmeticatesten op dieren
Met deze handtekeningenactie eisten we dat de Europese testplannen zouden verdwijnen. Maar dat was niet onze enige wens. Ons doel was niets meer of minder dan een definitief verbod op dierproeven voor cosmetica!
De lijst met proefdiervrije cosmeticamerken
Om te bewijzen dat het heel goed mogelijk was om prima cosmetica te fabriceren zonder dat daarvoor dierproeven worden gedaan, nodigden we alle cosmeticafabrikanten en –distributeurs in Nederland uit om, mits positief beoordeeld, met hun merk opgenomen te worden in onze lijst van proefdiervrij cosmetica.
Gebruik van veilige ingrediënten maakt dierproeven overbodig
In de zomer van 1991 kwam de eerste lijst uit met een overzicht van cosmeticamerken die wij aanbevolen als proefdiervrije cosmetica. Dit waren merken die alleen ingrediënten gebruikten waarvan de veiligheid al lang en breed vaststond. Aanvankelijk waren dat vooral merken die gebruik maakten van natuurlijke grondstoffen. Natuurlijk waren er nog steeds mensen die zich niet lieten overtuigen: ‘Geef mij maar liever diergeteste make-up, dan weet ik tenminste dat het veilig is’.
Succesvolle acties
Onze lijst met proefdiefdiervrije cosmeticamerken was een enorm succes. In de loop der jaren zijn vele honderdduizenden lijsten verspreid. Op alle mogelijke manieren vroegen we aandacht voor onze campagne. Verkleed als griezels gingen vrijwilligers de straat op om proefdiervrije cosmeticamonsters uit te delen, dat was onze ‘monsters met monsters-actie’. Toen de Franse overheid een mogelijk dierproevenverbod in de weg leek te gaan staan, bouwden we een decor van een bistro bij de ingang van de ambassade. Bij talloze beurzen en manifestaties stonden onze vrijwilligers met een stand om zoveel mogelijk mensen te informeren over onze campagne. Dat onze acties succes hadden bleek uit diverse peilingen; de overgrote meerderheid wilde een verbod op dierproeven voor cosmetica.
En toen was het zover!
In het voorjaar van 2013 steeg de spanning tot een hoogtepunt. Een Europees test- en handelsverbod zou in stemming worden gebracht. Maar wat zou het zwaarst gaan wegen? Zou de maatschappelijke druk serieus worden genomen? Of zouden opnieuw commerciële belangen van de cosmetica-industrie zegevieren? Tot onze grote opluchting en blijdschap ging het verbod op 11 maart 2013 definitief van kracht.
Chinese domper
Een forse domper op de feestvreugde was dat in diezelfde periode bekend werd dat westerse cosmeticamerken niet worden toegelaten op de Chinese markt, als de cosmetica niet eerst (opnieuw) op dieren wordt getest in China.
Europees handelsverbod werkt!
Het Europese test- en handelsverbod kan niet voorkomen dat Europese merken worden geëxporteerd en elders opnieuw op dieren worden getest. Maar in 2016 bleek het handelsverbod wel degelijk gehandhaafd te worden. Bekend is dat in drie gevallen de import van cosmetica in Europa is geweerd omdat daarvoor ná 11 maart 2013 dierproeven zijn gedaan.
Geen Europees testverbod maar wereldwijd testverbod!
Als het goed is blijft het niet bij een Europees verbod. Onlangs maakte de Europese Commissie plannen bekend om zich in te zetten voor een wereldwijd verbod. Dit willen ze voor elkaar krijgen door lobby via de Verenigde Naties en door nieuwe strikte regels in handelsverdragen.
Bron: www.proefdiervrij.nl
