Dr. Menk Prinsen ontwikkelde een testmethode die de beruchte oogirritatietest bij konijnen vervangt. Om te testen of chemische stoffen irritatie in de ogen veroorzaken maakt hij gebruik van hoornvliezen van geslachte kippen. Afgelopen vrijdag promoveerde hij aan de Wageningen Universiteit op zijn levenswerk.
Wie eenmaal een foto heeft gezien van konijnen in proefopstellingen voor de oogirritatietest, krijgt dat beeld niet van zijn netvlies. Menk Prinsen bedacht begin jaren tachtig dat het mogelijk moest zijn om voor deze test de ogen te gebruiken van geslachte kippen. Sindsdien werkte hij, als toxicoloog van TNO Triskelion in Zeist, aan de ontwikkeling en de perfectionering van deze test.
Prinsen startte dertig jaar geleden met dit onderzoek. Het heeft erg lang geduurd voordat zijn onderzoeksmethode werd erkend door de internationale organisatie voor economische samenwerking (OESO). In 2009 accepteerde de OESO de kippen oog test als een volwaardig onderzoek om ernstig irriterende stoffen te testen. In september 2013 werd de test goedgekeurd voor het screenen van niet-irriterende stoffen. Prinsen kreeg in 2010 de Hugo van Poelgeestprijs uitgereikt. Deze prijs wordt toegekend aan onderzoekers die belangrijk werk hebben gedaan voor de vervanging van proefdieren.
Prinsen noemt de proeven op hoornvliezen van dode kippen een belangrijke vooruitgang. "De oogproeven op levende konijnen werden wereldwijd niet op grote schaal toegepast. Ik schat bij enkele honderden dieren per jaar. Maar het dierenleed was daar niet minder om. Het kon gaan om middelen die een oog in één klap weg beten.''
Het is nu al verboden om de oogirritatietest bij konijnen te gebruiken voor het testen van cosmetische ingrediënten en irriterende chemicaliën. Helaas is deze test nog niet volledig uitgebannen, maar mag alleen nog worden toegepast nadat stoffen zijn getest met de kippenoog test. Sommige bedrijven zijn al over de streep. Zo vertrouwt schoonmaakmiddelproducent Procter & Gamble al volledig op de kippenogen test. Proefdiervrij feliciteert dr. Prinsen met zijn promotie en bedankt hem voor zijn belangrijk werk bij de vervanging van proefdieren!
