De egel in het zonnetje: recordaantal tellingen tijdens de Egeltelling

Heel Nederland heeft zich afgelopen weekend ingezet om de egel op de kaart te zetten. De Egeltelling is hét moment om het stekelige en nuttige dier in de schijnwerpers te zetten, maar ook om erachter te komen waar de egel precies voorkomt. Dit jaar heeft een recordaantal mensen meegedaan aan dit evenement: 5505 deelnemers gaven 6126 tellingen door. De Zoogdiervereniging, Egelbescherming Nederland en Tuintelling bedanken alle deelnemers!

Records verbroken

Dit jaar zijn er in iedere provincie records verbroken. De Tuintelling lijkt steeds bekender te worden en dat heeft een positief effect op het aantal deelnemers van de Egeltelling. Provincie Zuid-Holland is actief op zoek gegaan naar egels in de tuin en staat met 1060 tellingen bovenaan in de lijst. Naast Zuid-Holland bestaat de top drie uit Noord-Holland en Gelderland. Ook in andere provincies is er actief geteld. Zo heeft Flevoland het aantal tellingen dit jaar meer dan verdubbeld van 75 naar 164 tellingen. In het kaartje hieronder is het aantal tellingen per provincie te zien.

Image

Aantal doorgegeven egeltellingen per provincie via Tuintelling.nl

Een welkome gast

Naast de tuintellingen zijn er ook losse waarneming ingevoerd van egels buiten de tuin. Dit kon via Waarneming.nl en Telmee.nl. Doordat de egel niet alleen schattig, maar ook heel nuttig is roept de Zoogdiervereniging op om de egel te omarmen en je tuin egelvriendelijk te maken. Egels zijn nachtactief en kunnen flinke afstanden afleggen wanneer ze op pad gaan. Zorg ervoor dat je tuin toegankelijk is voor egels door bijvoorbeeld een opening te maken in je schutting. Als je de tuinen van meerdere buren op deze manier met elkaar verbindt ontstaat een zogenaamde Egelsnelweg.

Help de egel

Door mee te doen aan de Egeltelling zorgen we er samen voor dat we steeds meer inzicht krijgen in de verspreiding van de egel in Nederland. Ondanks het feit dat er dit jaar zo veel tellingen doorgegeven zijn, lijkt het erop dat het nog niet goed gaat met de egel. Helaas blijkt uit de tellingen van het Netwerk Ecologische Monitoring dat er een stuk minder egels zijn. Door zoveel mogelijk informatie te verzamelen rondom aantallen en verspreiding van de egel zorgt de Zoogdiervereniging samen met Egelbescherming Nederland ervoor dat ons land steeds meer leert over dit dier. Met zijn allen kunnen we maatregelen nemen om het voor de egel een beetje beter te maken.

Image

Egel (Bron: Beverly Brouwer)

De Egeltelling wordt georganiseerd door de Zoogdiervereniging in samenwerking met Egelbescherming Nederland en wordt mede mogelijk gemaakt door de NDFF en BIJ12.

Vind je het leuk om het hele jaar door egels en andere dieren in jouw tuin door te geven? Doe dan mee met de Jaarrond Tuintelling.

Steun het werk van de Zoogdiervereniging en word lid

Publicatiedatum: 20 september 2023

Vleermuizen en vogels vaak onbedoeld slachtoffer van lijmplanken met een langzame, stressvolle dood

 

Image

Twee grootoor vleermuizen vastgekleefd aan een lijmband. Bron: Martyn Cooke

Met enige regelmaat worden vleermuizen aangetroffen als slachtoffer van lijmband aan bomen en vliegen plakstrips in stallen. Lijmbanden en plakstrips worden gebruikt om plaaginsecten te bestrijden. Helaas zijn vleermuizen en vogels vaak ongewenste bijvangst bij het gebruik van deze lijmvallen. Daarnaast blijven ook nuttige insecten, andere geleedpotigen en zelfs huisdieren aan lijmvallen plakken.

Langzame, stressvolle dood

Vleermuizen en vogels worden waarschijnlijk aangetrokken door de insecten die op de lijmvallen zitten. Ze weten niet dat die insecten vastzitten in een lijmlaag. Deze lijm is zo sterk en kleverig, dat dieren zichzelf niet kunnen bevrijden wanneer ze er eenmaal mee in aanraking zijn gekomen. Soms overleven dieren het, maar het vraagt een lange en stressvolle behandeling met olie om ze los te krijgen. Als ze niet op tijd worden gevonden sterven ze een langzame, stressvolle dood.

Als er een reden is om toch lijmvallen te gebruiken, dan kunnen slachtoffers onder vleermuizen en vogels vrij makkelijk voorkomen worden door volièregaas aan te brengen op kleine afstand van de lijmval.

Image

Denk aan vleermuizen bij het gebruik van plakstrips. Bron: Daniel Hargreaves

Natuurlijke bestrijders

Alle vleermuissoorten en verschillende vogelsoorten leven van insecten. Zij zijn daardoor natuurlijke bestrijders van plaaginsecten. De gewone dwergvleermuis, een vrij algemene vleermuissoort, eet per nacht gemiddeld zo’n duizend insecten. Er zijn zelfs soorten die regelmatig in stallen foerageren, zoals de ingekorven vleermuis en de gewone grootoorvleermuis, maar ook de boerenzwaluw en de kerkuil.

Op internet worden lijmvallen aangeboden als een milieuvriendelijk en ecologisch middel. Erg ecologisch lijkt het echter niet, wanneer onze beste plaaginsecten-bestrijders er zelf slachtoffer van worden. In plaats van het aanbrengen van lijmband aan bomen, kan beter gezorgd worden voor een natuurlijke, bloemrijke ondergroei waar insecten en vervolgens dus ook vleermuizen en vogels op afkomen.

Lijmplanken

Vleermuizen worden niet alleen aangetroffen op boomlijmband en plakstrips, maar ook op lijmplanken. Het gebruik van lijmplanken voor het vangen van ratten en muizen is verboden, de verkoop ervan echter niet. Naast verschillende vleermuissoorten, worden ook verschillende vogelsoorten (zoals bosuil, ransuil, roodborst, koolmees), egels en zelfs huiskatten binnengebracht bij dierenambulances als slachtoffer van lijmplanken.

Het gebruik van lijmvallen neemt waarschijnlijk toe, doordat het gebruik van rodenticiden (gif tegen knaagdieren) en bepaalde insecticiden nog maar onder strikte voorwaarden is toegestaan.

Image

Vleermuizen als onbedoeld slachtoffer van lijmbanden en plakstrips. Bron: vanaf linksboven met de klok mee: Hazel Ryan; Janette Haas; Anoniem via DvhN; Vindy Sekhon

Oproep

De Zoogdiervereniging roept producenten en aanbieders van lijmvallen hierbij op om aan kopers duidelijk te maken wat de risico’s van deze producten zijn en dat de kans op ongewenste bijvangsten verkleind kan worden door bescherming aan te aanbrengen over of om de lijmvallen.

Mensen kopen deze middelen vaak zonder goed over de werking en de gevolgen na te denken. In nieuwsberichten en forums op internet valt te lezen dat veel mensen spijt hebben van het gebruik van lijmvallen wanneer ze de gevolgen zien. Door bij de verkoop meer informatie te geven over de risico’s en over hoe deze risico’s kunnen worden verkleind, kunnen deze mensen een weloverwogen beslissing nemen.

Eerder in het nieuws

Voorbeelden van onbedoelde slachtoffers van lijmvallen die eerder lokaal of landelijk in het nieuws kwamen. Slechts een klein deel van het aantal gevonden slachtoffers haalt het nieuws:

• Beantwoording kamervragen (Tweede Kamer) over het bericht dat lijmplankjes veel dierenleed veroorzaken.
• Langzame dood voor vleermuizen en vogels door nieuw middel tegen eikenprocessierups.
• Plakstrips en folie ongewenst als bestrijding van de eikenprocessierups.
• Dierenbescherming doet oproep voor stop van gebruik van lijmplanken en plakstrips.
• Plakstrips tegen eikenprocessierups? Gebruik ze niet!
• Vliegenstrips veroorzaken veel verborgen dierenleed.
• Duif verstrikt en vastgeplakt aan vliegenstrips.

Tekst: Marjolein van Adrichem, Zoogdiervereniging
Foto's: Martyn Cooke (leadfoto: grootoorvleermuizen op een lijmband); Daniel Hargreaves; Hazel Ryan; Janette Haas; Vindi Sekhon