Publieksonderzoek gedaan door twee dierenwelzijnsorganisaties uitgevoerd in negen EU landen waaronder 92% van de Nederlanders betere welzijnseisen willen voor vissen

Foto: Vissenbescherming

 PERSBERICHT

Nijmegen, 24 september 2024

 

Nederlanders willen betere behandeling van vissen

NGO’s roepen EU op betere vissenwelzijnsregels in te voeren

                                              

 

Maar liefst 92% van de Nederlanders vindt dat het welzijn van vissen minstens even goed beschermd moet worden als dat van andere dieren in de veehouderij. Dat blijkt uit nieuw publieksonderzoek dat Compassion in World Farming www.ciwf.nl en Eurogroup forAnimals www.eurogroupforanimals.org lieten uivoeren in negen EU-landen^[1]. Bovendien is de overgrote meerderheid (68%) bereid meer te betalen voor vis die een betere behandeling heeft gehad. Daarnaast willen Nederlanders beter geïnformeerd worden: 60% wil informatie op een visproduct over hoe het dier gehouden is en gedood. Dat is nu niet het geval. Bovendien denkt de meerderheid ten onrechte dat een viskeurmerk als ASC goede welzijnseisen stelt die er onder andere ervoor zorgen dat de dieren onnodig lijden (56%). Dit is helaas niet zo. Keurmerken letten vrijwel niet op vissenwelzijn. Momenteel zijn vissen veel minder goed beschermd dan andere dieren: er bestaat vrijwel geen specifieke wetgeving voor vissenwelzijn en er zijn ernstige welzijnsproblemen in kwekerijen. De twee organisaties roepen de Europese Commissie daarom per brief op soortspecifieke welzijnsregels in te voeren voor alle vissoorten die gehouden worden in kwekerijen.

 

Onwetendheid over viskweek

Het onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau Sapience, ondervroeg ruim 9.000 mensen in negen EU-landen naar hun houding ten opzichte van vissen, viskweek en de consumptie van visproducten. Hieruit bleek ook dat veel mensen niet op de hoogte zijn van de ernstige welzijnsproblemen in de viskweek: 56% van de Nederlanders weet niet dat de meeste vissen in kwekerijen niet verdoofd worden bij de slacht. De meerderheid (63%) vindt dat verdoving bij de slacht verplicht moet zijn. En 71% weet niet dat de sterfte in viskwekerijen veel hoger is dan in de veehouderij op het land. Veruit de meeste Nederlanders (80%) vinden dat subsidies voor viskweek alleen mag gaan naar bedrijven die goed welzijn garanderen.

 

1 miljard dieren

In de Europese viskweekindustrie worden elk jaar ongeveer 1 miljard vissen gedood^[2]. Door het gebrek aan specifieke welzijnswetgeving is het dierenleed in intensieve kwekerijen zeer ernstig. Opgepropt in overvolle bakken of kooien is het risico op ziektes, stress, verwondingen en agressie hoog. Ook worden de dieren veelal een tijd uitgehongerd (bijvoorbeeld voor de slacht of voor transport). Vissen worden veelal zonder verdoving gedood: ze sterven vaak een langzame, pijnlijke verstikkingsdood of worden bij bewustzijn opengesneden. Dit leidt tot gruwelijk leed: de wetenschap heeft immers allang aangetoond dat vissen gevoel en emoties hebben en pijn ervaren.

 

Al eerder, in 2018, lieten de twee organisaties de publieke opinie over vissenwelzijn onderzoeken^[3]. De roep naar betere bescherming lijkt nog verder toegenomen: in 2018 wilde 83% van de Nederlanders minstens even goede bescherming van vissen als voor andere gehouden dieren. Nu is dat 92%.

 

De NGO’s sturen vandaag brief naar de kandidaat-commissarissen voor Gezondheid en Dierenwelzijn en voor Visserij en Oceaan, waarin ze hun vragen prioriteit te geven aan de publicatie van de resterende voorstellen voor de dierenwelzijnswetgeving en te zorgen veel betere bescherming van het welzijn van vissen en andere waterdieren in de aquacultuursector.

 

Annemarie Brijder, campagneleider vissenwelzijn Compassion in World Farming Nederland: “Vissen zijn prachtige dieren met gevoel en emoties, maar zo worden ze niet behandeld. In tegenstelling tot andere dieren worden ze vrijwel uitgesloten van wettelijke bescherming van hun welzijn. Het is duidelijk dat de overgrote meerderheid van de ondervraagde mensen zich zorgen maakt over het welzijn van vissen in kwekerijen. We dringen er nu bij de Europese Commissie op aan om te luisteren naar de zorgen van de burgers en soortspecifieke wetten voor vissen in te voeren.”

 

Reineke Hameleers, CEO van Eurogroup for Animals: “Ondanks het feit dat ze met miljarden worden gehouden in kwekerijen, ondanks uitgebreide studies die aantonen dat ze gevoel hebben en ondanks de vraag van burgers naar betere bescherming, worden vissen nog steeds over het hoofd gezien. We verwachten dat de komende herziening van de EU-wetgeving voor dierenwelzijn soortspecifieke maatregelen zal bevatten om hun behoeften te beschermen en de welzijnsomstandigheden in de EU-aquacultuur aanzienlijk te verbeteren.”

 

Undercover: het verborgen leed van vissen onthuld : 4 Poolse forelkwekerijen tonen zeer ernstig dierenleed (heftige video)

PERSBERICHT

Nijmegen, 31 oktober 2023

 

 

Undercoveronderzoek: massaal dierenleed in EU viskwekerijen

Vissen de ogen uitgestoken en levend verpakt in forelkwekerijen

 

 

Zieke vissen in smerig water, dieren die bij bewustzijn worden opengesneden en de ogen worden uitgestoken: nieuw undercoveronderzoek van Compassion in World Farming (CIWF) naar dierenwelzijn in vier Poolse forelkwekerijen toont zeer ernstig dierenleed. De forel is de meest gekweekte vis in Europa. De organisatie roept de Europese Commissie op specifieke wetgeving in te voeren om het welzijn van vissen te beschermen.

 

Bekijk de beelden. Actrice Zoë Wanamaker sprak de video in. En download hier de samenvatting van de bevindingen (Engelstalig).

 

Annemarie Brijder, campagneleider vissenwelzijn CIWF Nederland: “Vissen zijn prachtige, intelligente dieren met gevoel en emotie. Zo moeten we hen ook behandelen. In Europa worden deze dieren consequent uitgesloten van bescherming en het dierenleed in kwekerijen is weerzinwekkend. Het is de hoogste tijd dat Europa deze dieren ziet voor wie ze zijn en hun de bescherming biedt die zij verdienen.”

 

Het onderzoek toont ernstige dierenwelzijnsproblemen: de dieren hebben in de overvolle, kale bakken geen enkele ruimte voor natuurlijk gedrag, velen zijn gewond of lijden aan ziektes, waaronder schimmelinfecties. De dieren raken verstikt of verdrukt in volle plastic bakken. Elektrische apparaten om de vissen te verdoven blijken niet effectief en de schokken leiden tot meer pijn. Sommige dieren werden levend verpakt.

 

Jaarlijks worden in de EU tot 1,2 miljard vissen van verschillende soorten gehouden in soortgelijke kwekerijen. In Nederlandse kwekerijen worden jaarlijks naar schatting zo’n 13,7 miljoen vissen gehouden. Buiten de verplichte verdoving voor paling zijn er vrijwel geen regels om het welzijn van vissen in Nederlandse kwekerijen te beschermen, en het dierenleed is zeer ernstig.[1] Ook ontbreken Europese regels.

 

In 2020 heeft de Europese Commissie toegezegd de wetgeving op het gebied van dierenwelzijn, inclusief vissen, te herzien om deze in lijn te brengen met het wetenschappelijk inzicht dat ook vissen gevoel en bewustzijn hebben en pijn kunnen lijden. Ondanks deze beloften heeft de Commissie tot nu toe nagelaten om nieuwe wetsvoorstellen voor dierenwelzijn te publiceren.

 

 

Compassion in World Farming

Compassion in World Farming is een internationale organisatie die opkomt voor het welzijn van dieren in de veehouderij, inclusief vissen. Zij streeft wereldwijd naar een diervriendelijkere, duurzame en gezonde veehouderij. Voor dieren, mensen en aarde.

 

 

 

Hoe we vissen verslaafd hebben gemaakt aan de drugs die we gebruiken: onze riolen worden overspoeld met drugs door het lichaam uitgescheiden

"Zo stoned als een garnaal"

Ongeveer 269 miljoen mensen wereldwijd gebruiken harddrugs. Onze riolen worden zo overspoeld met drugs die door het lichaam worden uitgescheiden, samen met de afgebroken chemische componenten die vergelijkbare effecten hebben als de drugs zelf. Concentraties van illegale drugs die zo in waterwegen belanden, kunnen worden gedetecteerd in de hersenen van de vissen die er in leven. En ze verslaafd maken.

Waarom is dit belangrijk?

Rioolwaterzuiveringsinstallaties filteren deze dingen er niet uit - ze zijn daar nooit voor ontworpen. Ook komt veel afvalwater onbehandeld in rivieren en kustwateren terecht. Eenmaal in het milieu kunnen drugs en hun bijproducten dieren in het wild aantasten.

In een recente studie gepubliceerd in het Journal of Experimental Biology, 

Ze onderzochten of concentraties van methamfetamine en een van zijn bijproducten, amfetamine, die werden geschat op basis van andere onderzoeken die de concentraties van illegale drugs in waterwegen hebben gemeten, konden worden gedetecteerd in de hersenen van beekforel. Ook keken ze of deze concentraties voldoende waren om de dieren verslaafd te maken.

Afkicken in drugsvrije tanks

De forellen werden gedurende acht weken in grote tanks aan drugs blootgesteld en werden vervolgens teruggetrokken en tien dagen lang afgekickt in drugsvrije tanks. De onderzoekers vergeleken vervolgens hun gedrag met dat van vissen die nooit aan de drugs waren blootgesteld.

Hun bevindingen waren intrigerend. De aan methamfetamine blootgestelde vissen gaven de voorkeur aan het water dat de drugs bevatte, terwijl een dergelijke voorkeur niet werd getoond voor de onbehandelde vissen. De onderzoekers ontdekten ook dat de aan methamfetamine blootgestelde forellen tijdens hun afkicktijd minder bewogen. De onderzoekers interpreteerden dit als een teken van angst of stress – typische tekenen van ontwenning van drugs bij mensen.

De hersenchemie van de blootgestelde vissen verschilde ook van de niet-blootgestelde, met verschillende gedetecteerde veranderingen in hersenchemicaliën die overeenkomen met wat wordt gezien in gevallen van menselijke verslaving. Zelfs nadat de gedragseffecten na tien dagen ontwenning waren afgenomen, waren deze markers in de hersenen nog steeds aanwezig. Dit suggereert dat blootstelling aan methamphetamine langdurige effecten kan hebben, vergelijkbaar met wat bij mensen wordt gezien.

Maar waarom zouden we ons zorgen maken als forel verslaafd raakt aan drugs? Er zijn verschillende redenen

We weten dat vissen zich op dezelfde manier kunnen gedragen als mensen die aan verslaving lijden, niet alleen uit deze proef, maar uit verschillende onderzoeken met verschillende vissoorten. Een van de kenmerken van drugsverslaving is een verlies van interesse in andere activiteiten – zelfs activiteiten zoals eten of zich voortplanten. Het is mogelijk dat de vissen hun natuurlijke gedrag gaan veranderen, waardoor ze problemen krijgen met eten, broeden en uiteindelijk overleven. Ze zullen bijvoorbeeld ook minder snel aan roofdieren ontsnappen.

Blootstelling aan drugs heeft niet alleen invloed op de vissen zelf, maar ook op hun nakomelingen. Bij vissen kan verslaving over meerdere generaties worden geërfd. Dit kan langdurige gevolgen hebben voor ecosystemen.

Zo stoned als een garnaal – letterlijk

In 2019 rapporteerden wetenschappers in het Verenigd Koninkrijk cocaïne in zoetwatergarnalen in alle 15 rivieren die ze bemonsterden. Interessant genoeg ontdekten ze vaker illegale drugs dan sommige gewone geneesmiddelen.

Maar de bredere effecten van die medicijnen blijven grotendeels onbekend. Wel is er uitgebreid onderzoek gedaan naar de effecten van geneesmiddelen in rivieren. Medicijnen breken ook niet volledig af in ons lichaam en komen via ontlasting en urine terecht bij de afvalwaterzuiveringsinstallaties. Dieren in het wild die leven in rivieren en kustwateren waar afvalwater wordt geloosd, worden zo blootgesteld aan cocktails van medicijnen, van pijnstillers tot antidepressiva.

Vissen stroomafwaarts van sommige waterzuiveringsinstallaties veranderden binnen een paar weken van geslacht als gevolg van blootstelling aan hormoonverstorende chemicaliën in anticonceptiepillen. Recente onderzoeken hebben aangetoond dat antidepressiva een breed scala aan gedragsveranderingen bij waterorganismen kunnen veroorzaken. Ze kunnen er zelfs agressiever van worden.

De kosten om afvalwaterzuiveringsinstallaties te upgraden zodat ze deze chemicaliën kunnen verwijderen loopt in de miljarden.

Lees ook:

• Antidepressiva in het water beïnvloeden het gedrag van vissen, bevestigen twee studies

Door Mick Van Loon
Gepubliceerd op Zondag 11 juli 2021 om 

Onderzoekresultaten: Meer dan driekwart van de Nederlanders gemiddeld (78%) vindt dat viskeurmerken, zoals ASC en MSC, zich moeten inzetten om normen voor vissenwelzijn te verbeteren

Nederlanders willen dat keurmerken beter met vissen omgaan

Overgrote meerderheid vindt pijnlijke slacht onacceptabel

Meer dan driekwart van de Nederlanders gemiddeld (78%) vindt dat viskeurmerken, zoals ASC en MSC, zich moeten inzetten om normen voor vissenwelzijn te verbeteren of in te voeren. Dat blijkt uit een opinieonderzoek dat in acht landen, onder andere Nederland, online werd uitgevoerd in opdracht van Compassion in World Farming (CIWF). Een langdurige, pijnlijke slacht bij gekweekte en wilde vissen vindt bijna driekwart van de Nederlanders onacceptabel (74%). Toch gebeurt dit massaal met vissen met een keurmerk. Ook het dagenlang onnodig uithongeren van vissen, wat toegestaan is bij keurmerken waaronder ASC, vindt 75% van de Nederlandse ondervraagden onacceptabel. Er bestaat bovendien veel onduidelijkheid over de viskeurmerken; zo denken de meeste Nederlanders (62%) dat het MSC keurmerk in enige mate vissenwelzijn beschermt, terwijl we weten dat miljarden dieren met het keurmerk ernstig lijden tijdens de vangst en de slacht. CIWF roept de vijf grootste viskeurmerken in de wereld op om het welzijn van de vissen te verbeteren. Iedereen kan de oproep steunen door een e-mail te sturen naar de keurmerken via ciwf.nl/viskeurmerken

Stikkende vissen in een net

Geert Laugs, directeur CIWF Nederland: “Het is duidelijk dat Nederlanders het welzijn van vissen belangrijk vinden. Toch lijden miljoenen vissen elke dag vreselijk, tijdens de kweek, de vangst en de slacht. De viskeurmerken moeten nu het voortouw nemen en hun dieren beter beschermen.”

Download alle Nederlandse onderzoeksresultaten¹: https://bit.ly/3gVDzb8

Bekende viskeurmerken zoals MSC voor wilde vissen en ASC voor kweekvissen richten zich op milieu en impact op de visstand, maar zeggen vrijwel niets over vissenwelzijn. CIWF analyseerde de vijf grootste viskeurmerken (MSC, ASC, Friends of the Sea, GLOBALG.A.P. en BAP) op acht welzijnscriteria. Het blijkt dat sommige keurmerken onder andere toestaan dat:

• vissen tot 14 dagen lang worden uitgehongerd
• veel te veel vissen bij elkaar in kleine tanks of kooien leven
• vissen een langzame, pijnlijke dood sterven zonder verdoving
• op wilde zeehonden wordt geschoten en dolfijnen worden verwond

CIWF roept de keurmerken op om het voortouw te nemen en vissenwelzijn te verbeteren. Ze wil onder andere meer ruimte voor natuurlijk gedrag in de kwekerijen, minder dagen uithongering van de dieren voorafgaand aan de slacht, een verbod op het afschieten van wilde dieren, waaronder zeehonden rond de kwekerijen, en een snellere, pijnloze slacht van zowel gekweekte als wilde vissen.

Vissenleed

Jaarlijks worden zo’n 3 biljoen (dat zijn drieduizend miljard) vissen gedood voor voedsel. De slacht is bijna altijd zonder verdoving; de dieren sterven meestal een langzame, zeer pijnlijke dood. Vaak stikken ze langzaam, bevriezen levend of worden bij bewustzijn opengesneden en van hun organen ontdaan.

Hoewel bekend is dat vissen pijn, stress en angst kunnen ervaren, bestaan er, behalve voor paling, geen regels ter bescherming van het welzijn bij het houden, vangen en doden van vissen. Vissen worden zelfs uitgesloten in het Besluit houders van dieren: zij hebben, in tegenstelling tot andere dieren, geen recht op verdoving voor de slacht.² Enige uitzondering is de paling: vanaf 1 juli 2018 moet deze in Nederland verdoofd worden bij de slacht. Voor andere vissoorten bestaan er inmiddels ook verdovingsmethodes, maar die worden zeer weinig gebruikt.

De bekende viskeurmerken stellen vrijwel geen eisen aan dierenwelzijn. Het biologische keurmerk stelt wél enige welzijnseisen aan kweekvis.

Afschuwelijk beelden: Gruwelijk dierenleed in Europese viskwekerijen (video)

Nieuw undercoveronderzoek naar het dierenleed in Europese viskwekerijen toont de erbarmelijke leefomstandigheden en de pijnlijke slacht van zeebaarzen, dorades en forellen in kwekerijen in Frankrijk en Griekenland. Na een kort leven sterven de dieren een vaak langzame, pijnlijke dood, zoals door verstikking, bevriezing of doordat de vis bij bewustzijn worden opengesneden.

Langzaam stervende vissen | Foto: screenshot video CIWFNL/YouTube

Geert Laugs, directeur CIWF Nederland, stelt zich voor hoe er gereageerd zou worden wanneer in andere sectoren op dezelfde wijze dieren afgeslacht werden:

“Het zou een groot schandaal zijn als iemand op zo’n gruwelijke wijze een varken of koe doodt. Waarom staan we toe dat dit met miljarden vissen jaarlijks gebeurt? Het is de hoogste tijd dat we vissen als dieren zien en hen goed behandelen.”

Veel ziekte en sterfte
CIWF filmde zeebaarzen en dorades in kwekerijen in Griekenland en forellen in Frankrijk. De dieren leven in overvolle kooien in zee of in betonnen tanks waar ze hun natuurlijke gedrag amper kunnen uiten. De waterkwaliteit is slecht en er is veel ziekte en sterfte. Dode vissen drijven tussen hun soortgenoten. Zieke dieren worden aan hun lot overgelaten.

Zeebaarzen en dorades sterven langzaam door verstikking of bevriezing in bakken ijswater. Vele zijn nog levend wanneer ze in ijs in piepschuim bakken naar retailers worden vervoerd. Forellen worden opengesneden; vele spartelen tussen dode soortgenoten in bakken met water en bloed.

De gefilmde omstandigheden waaronder de vissen leven en sterven zijn standaard in de Europese visindustrie. De vissen uit viskwekerijen worden door heel Europa verkocht  (let op, schokkende beelden):

Vissen hebben geen recht
Jaarlijks worden er in Europa ongeveer 500 miljoen tot 1,7 miljard kweekvissen gedood. Ook in Nederland worden er miljoenen vissen, vooral paling en meerval, gekweekt. Hoewel bekend is dat vissen pijn, stress en angst kunnen ervaren, bestaan er, behalve voor paling, geen regels ter bescherming van het welzijn bij het houden, vangen en doden van vissen. Vissen worden zelfs uitgesloten in het Besluit houders van dieren: zij hebben, in tegenstelling tot andere dieren, geen recht op verdoving voor de slacht. Enige uitzondering is de paling: vanaf 1 juli 2018 moet deze in Nederland verdoofd worden bij de slacht. Voor andere vissoorten bestaan er inmiddels ook verdovingsmethodes, maar die worden zeer weinig gebruikt.

Ook de vissen op de vismarkt stierven een gruweldood | Foto: ©Angelique Lagarde/Animals Today

Ook bij de huidige duurzaamheidskeurmerken, zoals MSC en ASC, wordt er geen extra rekening gehouden met welzijn en is onverdoofde, pijnlijke slacht gangbaar. Momenteel is het biologische keurmerk voor kweekvis het enige dat eisen stelt aan welzijn.

Protestmail
CIWF roept alle EU landbouwministers op zo snel mogelijk te stoppen met de onverdoofde slacht van vissen. Dat kan ook door zelf een protestmail naar landbouwminister Schouten te sturen. Een uitgebreid rapport over het leed in de Europese viskwekerijen is hier te lezen (Engelstalig, pdf).

Bron:www.ciwf.nl  en www.animalstoday.nl

China zet konijnen kippen en duiven op rampplek Tianjin

De Chinese autoriteiten hebben op de rampplek in Tianjin konijnen, kippen en duiven in kooien neergezet. De dieren moeten aantonen dat het veilig is in het gebied en dat er geen giftige stoffen in de lucht en het water zitten, zoals veel mensen denken.

Het stadsbestuur heeft herhaaldelijk gezegd dat het gebied waar de enorme explosies vorige week plaatsvonden, veilig is voor de bevolking. Maar de inwoners van het gebied zijn er niet gerust op. Zeker niet nadat bekend was geworden dat er honderden tonnen giftige chemicaliën in de verwoeste pakhuizen lagen opgeslagen.

Ook spoelden er in een rivier enkele kilometers verderop duizenden dode vissen aan. Volgens de autoriteiten stierven de vissen aan zuurstoftekort en niet aan vergiftiging.

Twee uur

De dieren, die in vrolijk gekleurde kooien in het rampgebied waren neergezet, hebben daar twee uur gestaan en volgens de autoriteiten hebben alle dieren het overleefd.

2 november super leuke middag: Duik mee voor de Noordzee en ontvang een WNF-herfsduikshirt !

Ik kreeg dit positief bericht vanmorgen binnen van het Wereld Natuur Fonds www.wnf.nl

Toch meer even een afbeelding van de Noordzee

Betere bescherming Noordzee

Goed nieuws! Staatssecretaris Dijksma heeft besloten om kwetsbare natuurgebieden in de Noordzee te beschermen. Het WNF is daar blij mee.

Met de beschermingsmaatregelen voor de drie belangrijke gebieden in de Noordzee; de Doggersbank, Klaverbank en het Friese Front, is een belangrijke stap gezet op weg naar een netwerk van beschermde gebieden op zee.

Het WNF wil een netwerk van beschermde gebieden sluiten voor economische activiteiten. Het gaat in totaal om tenminste 30% van de Noordzee. Een dergelijk netwerk  zal het Noordzeeleven, waaronder belangrijke kraamkamers van vissoorten, de kans geven zich te herstellen.

© WWF     Prachtig !! Meer weten over de Noordzee? Hieronder een zee van informatie

 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Noordzee

 

Lees meer          

    De Bewuste Vis week 8 - 14 september

 De snelheid en de manier waarop we de oceanen leegvissen en vervuilen is rampzalig voor het leven in zee. Als we zo doorgaan zijn onze oceanen halverwege deze eeuw zo goed als leeg.

Om de zeeën en kustgebieden beter te beschermen kun je zelf iets doen. Kies voor Bewuste Vis met het MSC- of ASC-keurmerk als je vis koopt. Zo geniet je nu en in de toekomst van mooie natuur en voldoende vis.

Tijdens de Bewuste Vis week van 8 - 14 september ontdek je bij  jouw supermarkt hoeveel producten er al met het ASC- en MSC-keurmerk te koop zijn. Je kunt dus heel makkelijk een verantwoorde keuze maken en zo bijdragen aan een gezonde zee. Wil je ook nog op een andere manier meedoen? Doe de Vis Quiz, bekijk het animatiefilmpje of doe mee met de Vis selfie-actie en win een diner voor twee.

© WNF

© WNF

Lees meer

  
Duik mee!

 Word een ster voor de Noordzee! Duik samen met het WNF op zondag 2 november mee in zee.

De Noordzee heeft jouw hulp nodig! Want het gaat niet goed met het grootste natuurgebied van ons land. Help ons aandacht te vragen voor dit prachtig stukje Nederland. Verzamel al je moed en meld je aan met een mail naar herfstduik@wwf.nl.

Het wordt een superleuke middag. Je ontvangt een speciaal WNF-Herfstduikshirt en maakt bovendien kans op mooie prijzen zoals een weekend weg naar Center Parcs.

© WNF/Rob Doolaard

 

Lees meer