DE HERKOMST VAN EUROPA
Volgens een Griekse mythe was er in Fenicië – de regio van het huidige Libanon en Syrië – eens een prachtige prinses genaamd Europa. Deze werd door de op haar verliefde oppergod Zeus, in de gedaante van een witte stier, ontvoerd naar Kreta. Vervolgens zouden zij daar samen de stamouders zijn geworden van de Europeanen.
De naam 'Europa' gaat daarbij taalkundig gezien, zo wordt vermoed, terug op het Fenicische woord 'erebu' (duister of avond), of het verwante Akkadische woord 'ereb' dat gebruikt werd voor 'zonsondergang' en vervolgens voor 'het westen'. Vanuit het Nabije Oosten gezien is Europa immers de streek waar de zon onder gaat. Europa ontleent er haar bijnaam aan: Het Avondland.
Keek de Fenicische prinses tijdens haar overtocht naar Kreta nog even achterom richting haar thuisland, dan keek ze in de richting van 'asu', dat wil zeggen de zonsopkomst oftewel het oosten. Daar komt dan weer het woord 'Azië' vandaan.
Wat ik duidelijk wil maken, is dat Europa niet op zichzelf staat. Het is op de wereldkaart eigenlijk niet meer dan het wormvormig aanhangsel van het gigantische Aziatische continent.
EUROPA ALS SPELER OP HET WERELDTONEEL
Het gaat niet per se heel goed met Europa. Het zijn internationaal gezien hoe dan ook roerige tijden. Daar komt bij, dat zowel het Europese aandeel in de wereldbevolking als in de wereldhandel al jarenlang gestaag afneemt. De EU probeert in deze tumultueuze wereld een baken te zijn van democratie. De wereld als geheel lijkt daar echter steeds minder een boodschap aan te hebben. Denk daarbij aan de rol van een sterk opkomende, centraal geleide grootmacht als China.
Handel en handelsakkoorden met andere landen zijn voor de EU een belangrijk middel om de internationale verhoudingen vorm te geven, en haar positie in de wereld te versterken.
Daarbij wordt er door onze handelspartners wel eens (quasi-)verongelijkt gekeken naar het 'opgeheven vingertje' van Europa met haar ‘strenge normen’.
DIERENWELZIJN ALS HOGE INZET
De EU is dan ook nogal druk met het sluiten van nieuwe handelsakkoorden. Nu is het punt, dat deze handelsakkoorden bijna per definitie ook gaan over landbouwproducten. Daarmee komen onvermijdelijk ook de veehouderij en de landbouwdieren in beeld.
Nu is de EU ook op het gebied van dierenwelzijn echt wel dé koploper in de wereld, ondanks alle zaken die nog beter kunnen. Ook daarvoor staan potentiële handelspartners zeker lang niet altijd open. Het gevolg is, dat er vaak handelsakkoorden worden gesloten die het importeren van nóg grotere hoeveelheden dierlijke producten van buiten de EU bevorderen, terwijl deze producten niet geproduceerd zijn volgens de relatief strenge EU dierenwelzijnsnormen. In feite komt 'dierenwelzijn' nu zelfs maar beperkt voor in de handelsakkoorden die de EU afsluit.
Let wel, het gaat hierbij om enorme hoeveelheden en handelsstromen. Denk aan bijvoorbeeld de grootschalige import van rund- en kippenvlees uit Zuid-Amerika, witvis en zalm vanuit Noord-Amerika, schelpdieren vanuit Azië, het omvangrijke zeetransport van paarden en runderen van en naar Europa, en eieren die ‘from all over the place' onze interne EU-markt bereiken. Een en ander heeft ook weer direct en indirect effecten op de natuur, en op dieren in het wild. Etc. etc.
MAAR HOE DIERBAAR IS DIE INZET ONS PRECIES?
Dit alles is niet goed voor de dieren. Dit is ook niet goed voor de concurrentiepositie van Europese boeren die juist wél moeten voldoen aan de strengere EU-regels. Het remt ook Europese innovatie op dierenwelzijn. En het is ook niet goed voor de Europese burgers, die flink hechten aan dierenwelzijn, ook in de veehouderij.
Kort gezegd wordt dierenwelzijn nog veel te vaak opgeofferd voor de als 'groter' ervaren belangen van Europa als speler op het wereldtoneel. Voor de bewuste EU-consument is het hierbij helaas niet goed mogelijk om – bijvoorbeeld op het etiket – te zien of het gekochte dierlijke product aan de EU-dierenwelzijnsnormen voldoet, daaronder zit wat welzijnsniveau betreft, of mogelijk zich juist positief onderscheidt (bijvoorbeeld binnen Europa onder een keurmerk als 'Beter Leven' is geproduceerd). Dierlijke producten van buiten de EU zitten dan ook vaak 'verstopt' in allerlei samengestelde producten, dat wil zeggen kant-en-klaar producten met meerdere ingrediënten. Denk bijvoorbeeld aan ‘kooi-eieren’, die binnen de EU niet meer mogen worden geproduceerd, maar wel geïmporteerd en verwerkt.
Ik noemde vorige keer al de oproep ('pledge') van onze Europese koepel Eurogroup for Animals in het kader van de aanstaande Europese verkiezingen in juni. Ook voor deze kwestie hebben zij goede oplossingen.
Laat landen van buiten de EU ónze dierenwelzijnsstandaarden in acht nemen in nieuwe- en te herziene handelsverdragen. Sluit de import van zonder meer dieronvriendelijke producten uit.
Kandidaat-Europarlementariërs wordt in de 'plege' gevraagd te verklaren dat zij zich uitspreken tegen een voorgestelde handelsdeal tussen de EU en Mercosur (een groot handelsblok bestaande uit Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay) indien deze meer dierenleed tot gevolg zou hebben.
Tevens wordt gesteld dat aan dierenwelzijnsnormen zouden moeten worden voldaan, voordat dit – hoe dan ook nogal controversiële – handelsakkoord wordt gesloten.
EUROPESE STERREN VOOR DIERENWELZIJN
Inderdaad, dit is letterlijk en figuurlijk een minder vrolijk verhaal dan de vorige keer, toen ik het had over dierenwelzijn binnen Europa. Terwijl het ook hier echt nog niet fantastisch voor elkaar is. Toch moeten we vooral maar hoopvol blijven. Europa is dan wel 'het Avondland', maar dat wil niet zeggen dat de zon er voor altijd ondergaat.
Wie kijkt naar de vlag van de Europese Unie kan ook daarin het 'land van de ondergaande zon' herkennen. De donkerblauwe achtergrond staat namelijk voor de hemel, en de twaalf gouden sterren voor een harmonieuze samenwerking tussen de Europese volkeren. Ik zie in deze sterren letterlijk lichtpuntjes in deze soms donkere tijden. Tijdens de aanstaande Europese verkiezingen kiezen de Europeanen opnieuw voor de invulling van hun idealen. Over hoe ze de toekomst van hun mooie werelddeel (a.k.a. 'het wormvormig aanhangsel van Azië') voor zich zien. Over welk Europa we precies willen zijn. Over hoe Europa de betere versie zou kunnen worden van zichzelf.
Dat er bij de Europese verkiezingen vooral maar véél stemmen mogen opgaan om te gaan handelen met oog voor de dieren!
Bron: Dierenbescherming Nederland
