In Nederland zijn de das en dassenburcht beschermd: ProRail gaat tientallen dassenburchten verhuizen omdat ze verzakkingen veroorzaken van het spoor

Spoorbeheerder ProRail maakt plannen om tientallen dassenburchten te gaan verhuizen. Met regelmaat zorgen die voor verzakkingen van het spoor. Op afstand naast het spoor komen er kunstburchten waar de dassen verder kunnen leven, zonder het spoor te bedreigen.

Door onze nieuwsredactie

ProRail heeft een bericht hierover van Omrop Fryslân bevestigd. De eerste burcht die op de planning staat, is een dassenkolonie onder het spoor bij Molkwerum.

"Dassen graven graag in het talud naast het spoor", legt een woordvoerder uit. "Maar het gaat om een beschermde diersoort. Dus als we de dieren daar weg willen krijgen, moeten we heel voorzichtig te werk gaan."

Tekening van een dassenburcht

Dassen vallen als wilde dieren onder de Natuurbeschermingswet. Dit betekent dat zij niet verjaagd of verstoord mogen worden in hun dagelijkse besognes. De woordvoerder kan niet zeggen hoe vaak stukken spoor door het gedrag van de dieren verzakken. "Maar we kunnen wel spreken van een structureel probleem."

Een hek moet voorkomen dat de dieren terugkomen

Het plan is nu om een kunstburcht op afstand van het spoor te plaatsen. Een hekwerk in de grond moet voorkomen dat de dassen weer terugkeren naar het talud. De plannen van ProRail moeten nog worden goedgekeurd door diverse organisaties die helpen bij de operatie, zoals Das & Boom en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

"We zoeken naar een structurele oplossing voor dit soort specialistische dilemma's", legt de zegsman uit. "Het aantal dassen in Nederland neemt toe. Dus daarmee ook onze kans op problemen met het spoor." Met de verplaatsing van één burcht is naar schatting een bedrag van enkele tonnen gemoeid. "Al moeten we nog een aanbesteding doen, dus dat bedrag is nog niet bevestigd", beklemtoont hij.

• 

  Zie ookTreinverkeer naar Groningen ontregeld omdat bevers gang onder spoor groeven

De verhuizing kost tonnen per operatie

Het is nog niet duidelijk wanneer de eerste dassenburcht op deze manier wordt verplaatst. "We hopen vóór december aan de slag te kunnen gaan. Anders gaat het voortplantingsseizoen van de dassen beginnen. In dat geval moeten we weer tot juli wachten voordat die belangrijke periode voor de dieren voorbij is."

In totaal zijn er nu veertig plekken in Nederland waar dassen het spoor mogelijk verstoren. Als deze eerste operatie goed uitpakt, wil ProRail ook op andere locaties de problemen op deze manier oplossen. Op deze plekken hebben machinisten nu de opdracht om langzamer te rijden.

Beschermde status

Das en zijn burcht zijn beschermd Sinds 2017 is de das en zijn burcht beschermd door wet Natuurbescherming en Wet dieren. Sinds begin 2017 is de Flora en faunawet vervangen door de Wet natuurbescherming. In die wet valt de das onder de categorie 'andere soorten'. De voor de das noodzakelijke bescherming, die in de Flora- en faunawet duidelijk omschreven was (strikt beschermd), is in de huidige Wet natuurbescherming minder expliciet omschreven. De das en zijn burcht zijn echter nog steeds beschermd. De 'ecologische functionaliteit' van een dassenburcht mag niet verminderen en gevolge van menselijke activiteiten. Dat betekend eigenlijk gewoon, dat je een dassenburcht en alles wat daarbij hoort (voedselgebied) met rust moeten laten, zodat de das daar zo ongestoord mogelijk kan blijven leven. Hier kunt u de nieuwe wet downloaden.

Lees 226 reacties

---

Geen doodgereden fauna meer bij spoorweg Naarden-Bussum want ProRail heeft 9 faunapassages aangelegd onder de rails (Camerabeelden)

Afgelopen zomer heeft ProRail tijdens de grootschalige werkzaamheden aan het spoortraject Naarden-Bussum negen faunapassages aangelegd. Krap twee maanden later zijn twee daarvan al in gebruik door de eerste dieren.

Voor kleine dieren was het spoor door natuurgebied Naardermeer voorheen een onneembare hindernis. Bovendien konden dieren die zich over de grond bewegen niet zonder groot levensgevaar van de ene naar de andere kant. De negen faunapassages zorgen ervoor dat het leefgebied van bijvoorbeeld otters en heikikkers veel groter is.

Marter vindt zijn weg door de passage. Foto: Provincie Noord-Holland.

De dwarsligger faunapassage, waardoor kleine dieren direct onder het spoor kunnen oversteken, is een ontwerp van ingenieursbureau Movares. In het kader van een tweejarig monitoringsplan om te meten of deze constructie wel functioneel is, zijn er cameravallen geplaatst in de dwarsliggers. Om de vijf minuten wordt er een foto en een infraroodfoto gemaakt op basis van beweging. Uit deze eerste beelden blijkt dat de passage wel degelijk wordt gevonden en gebruikt door de eerste dieren. Onder andere ringslangen en een marter wagen via de doorgang tussen twee spoorbielzen al de oversteek.

ProRail legt op 79 plekken langs het spoor veilige oversteekplaatsen voor dieren aan.

ProRail legt op 79 plekken langs het spoor veilige oversteekplaatsen voor dieren aan. Bij Kootwijk wordt op dit moment bijvoorbeeld een doorgang voor herten, reeën en ander groot wild onder het spoor en over de A1 aangelegd. Bij Bedum in Groningen heeft ProRail vorige week voor de marterachtigen een pad onder de spoorbrug geopend.

ProRail vindt het belangrijk dat dassen, marters, reeën, ringslangen, salamanders en andere dieren veilig het spoor kunnen oversteken. Daardoor zijn er minder aanrijdingen en wordt het leefgebied van dieren vergroot.

Oversteekplaatsen

De spoorbeheerder pakt 79 knelpunten aan, waarvan ruim de helft al is gerealiseerd. Daarbij wordt het type oversteekplaats afgestemd op de behoefte van de diersoorten die er gebruik van maken. De ene keer is het een buis onder het spoor of een loopplank onder een spoorbrug. En de andere keer bouwt ProRail tunnels en viaducten speciaal voor dieren en planten.
Begin volgend jaar wordt de grote faunapassage Kootwijkerzand geopend. Dit is een natuurbrug van maar liefst 50 meter breed over beide weghelften van de A1 en een 15 meter brede tunnel onder de spoorlijn. Daarmee worden verschillende natuurgebieden op de Veluwe met elkaar verbonden.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Video:ProRail gaat de natuur een handje helpen...goed zo ProRail prima idee!

Foto: Een faunatunnel


Het spoor in Nederland doorkruist niet alleen het leefgebied van mensen, maar ook die van verschillende planten en dieren. Op 71 plekken in Nederland gaat ProRail de natuur daarom een handje helpen om leefgebieden te vergroten. Dit doen we bijvoorbeeld door ecoducten en dassentunnels aan te leggen. In totaal wordt de komende vijf jaar ongeveer 4 miljoen euro geïnvesteerd.

Kleine faunapassages

Naast de grote passages als ecoducten zijn er ook tal van kleine faunapassages om de kleinere dieren het spoor te laten passeren. Daarbij kun je denken aan tunneltjes onder het spoor (via grond of water) en looprichels in bestaande watertunneltjes. Deze kleine faunavoorzieningen zijn bedoeld voor dieren als otters, dassen, marterachtigen, egels, ringslangen en amfibieën. Zo bieden we extra leefruimte en ondersteuning aan bijzondere diersoorten die in de spoorbermen leven.

Bijdragen aan netwerk van natuurgebieden

Dit project is onderdeel van het Meerjaren Programma Ontsnippering  (MJPO). Dit is een samenwerkingsverband van verschillende overheden. Zo neemt het MJPO bijvoorbeeld ‘ontstnipperingsmaatregelen’: ze verbinden twee gebieden aan weerszijden van een rijksweg met een brug of tunnel voor dieren. Zo wordt het leefgebied van plant en dier weer groter. Er ontstaat een netwerk van natuurgebieden waardoor de dieren wegen, sporen en andere obstakels ongedeerd kunnen passeren.
Naast deze passages biedt ProRail dieren in de spoorberm ook onderdak. Zo hebben ze pasgeleden dit ‘Zootel’ geopend. ( zie video)