DOORBRAAK: EUROPA WIL DUIZENDEN SCHADELIJKE CHEMICALIËN VERBIEDEN

Foto: Plastic Soep Foundation Nederland

 Belofte maakt schuld. De Europese Commissie beloofde in oktober 2020 in de Chemicals Strategy for Sustainability, onderdeel van de Europese Green Deal, om het milieu te beschermen, het gebruik van veilige chemicaliën te bevorderen en de meest schadelijke te verbieden. Nu wordt die belofte ingelost. In de Restriction Roadmap wordt aangegeven dat tegen 2030 duizenden van de meest schadelijke stoffen verboden zullen zijn. Daaronder zijn veelgebruikte additieven voor plastic en PVC.

Milieuorganisaties hebben hier lang op aangedrongen en reageren verheugd. Dit is wereldwijd de meest ambitieuze aanpak om gevaarlijke chemicaliën uit te bannen. Denk aan hormoon verstorende stoffen, brandvertragers en alle PFAS.

AANPAK PER GROEP CHEMICALIËN

Tot nu toe wordt in de Europese Unie per chemische stof beoordeeld of die toelaatbaar is of niet. Die aanpak holt achter de feiten aan; vanwege langdurige procedures, maar vooral omdat de industrie de ene na de andere chemische stof ontwikkelt. 

Neem Bisfenol A (BPA), een bekende hormoonverstorende stof die in veel plastic producten wordt toegepast, zoals plastic flessen, elektronica, speelgoed en kassabonnetjes. Nadat de Europese Unie BPA in 2016 classificeerde als een toxische stof en het gebruik ervan in babyflesjes verbood, gingen fabrikanten alternatieve stoffen toepassen die sterk lijken op BPA, maar net buiten de regelgeving vallen, zoals bisfenol S (BPS), bisfenol F (BPF) en bisfenol HPF (BHPF). 

De roep om via wetgeving verwante chemicaliën in één keer als gehele groep te reguleren in plaats van stuk voor stuk, werd de afgelopen jaren steeds krachtiger. De EU heeft nu voor deze groepsaanpak gekozen om de meest problematische stoffen beter aan te kunnen pakken.

NOG EEN LANGE WEG TE GAAN

De Roadmap is te beschouwen als een politieke ambitie en de aanpak wordt gesteund door de lidstaten. De Roadmap op zichzelf biedt echter geen garantie dat de omstreden chemicaliën daadwerkelijk worden verboden. Er komen langdurige procedures voor de beoordeling van de restricties, en die bieden de fabrikanten allerlei mogelijkheden om in verweer te komen.

Een verbod zal de chemische industrie hard treffen en er wordt dus veel verzet verwacht. De chemische industrie zal ongetwijfeld ook via rechtszaken proberen om een verbod op bepaalde stoffen te voorkomen of te vertragen, zoals PlasticsEurope eerder keer op keer tevergeefs heeft geprobeerd om via het Europees Hof te verhinderen dat BPA als zeer zorgwekkende stof geclassificeerd zou worden.

MISSCHIEN BEN JE OOK GEÏNTERESSEERD IN:

Wie beschermt ons tegen giftige chemicaliën in gerecycled plastic?

‘Alternatieven voor BPA even schadelijk’

Wetenschappers reageren op besluit om BPA te bestempelen als zeer zorgwekkende stof

‘De planetaire grens van chemicaliën en plastic is overschreden’

Europese plasticlobby verliest opnieuw rechtszaak over BPA

Bron: Plastic Soep Foundation 

Rapport Animals Choked, Strangled, Drowned : onder president Trump werd plasticsoep gestimuleerd alle hoop voor een serieus milieubeleid nu op Biden

 

https://www.plasticsoupfoundation.org/plastic-probleem/regelgeving/

Zeekoeien, walvissen, dolfijnen, zeeleeuwen, schildpadden en veel andere dieren lopen in zee permanent het risico te sterven door plastic. Oceana, een organisatie die zich inzet om de oceaan te beschermen, heeft gegevens hierover voor het eerst op een rij gezet.

Het gaat om bijna 1800 gedocumenteerde dieren behorend tot veertig soorten in de Amerikaanse kunstwateren. Deze dieren raakten verstrikt in plastic of overleden aan ingeslikt plastic. In 88 procent van de gevallen betreft het een bedreigde diersoort. Vaak sterven de dieren een gruwelijke en langzame dood, en bijna altijd onopgemerkt.

Het rapport Choked, Strangled, Drowned: The Plastics Crisis Unfolding In Our Oceans spreekt van een ‘unfolding disaster’, een ecologische ramp die zich steeds duidelijker manifesteert. De organisatie roept de Amerikaanse overheid op om het gebruik van plastic snel en drastisch te verminderen.

TOPJE VAN DE IJSBERG

We zien slechts het topje van de ijsberg. Lang niet alle gestorven dieren worden gevonden en lang niet alle gevonden dieren worden onderzocht. Van de gemelde dieren is het bovendien vaak onmogelijk om de doodsoorzaak precies vast te stellen. Duidelijk is wel dat in 90 procent van de geregistreerde dieren ingeslikt plastic de doodsoorzaak moet zijn.

Er werden tassen, ballonnen met linten, vistuig, plasticfolie, voedselverpakkingen en dergelijke in de magen aangetroffen, naast veel ondefinieerbare stukjes plastic. Het sterke vermoeden bestaat dat die stukken plastic het maagdarmkanaal afsloten.

ONMOGELIJK TE TELLEN

Het is onmogelijk om aan te geven hoeveel zeedieren elk jaar wereldwijd doodgaan aan door plastic. Tegenover één gedocumenteerde dolfijn staan naar schatting vijftig andere dolfijnen die door plastic sterven zonder dat iemand dat merkt. Wel wordt het aantal soorten bijgehouden. In 1997 werd voor 267 diersoorten vastgesteld dat ze of plastic binnenkrijgen of erin verstrikt kunnen raken.

In 2015 was dat aantal gestegen tot 557 en in 2020 jaar kwamen Nederlandse onderzoekers uit op 914 mariene soorten. Je kunt je langzamerhand beter afvragen welke soorten geen hinder ondervinden van plastic.  

SCHILDPADJES EXTRA KWETSBAAR

Uit het rapport van Oceana blijkt onder andere dat schildpadden extra kwetsbaar zijn. Die kwetsbaarheid begint al als ze uit het ei kruipen. Onder de 861 onderzochte schildpadden zijn 178 pasgeboren schildpadjes (20 procent). Die banen zich een weg over het strand naar zee en kunnen dan al plastic binnen te krijgen.

DE GROOTSTE BOOSDOENER

De samenstellers van het rapport noemen wegwerpplastic de belangrijkste oorzaak. De toestroom van plastic naar de oceaan moet stoppen. Bedrijven moeten hun productie van plastic verminderen, vooral van onnodig eenmalig verpakkingsplastic.

Van groot belang vinden de onderzoekers ook dat bedrijven consumenten plasticvrije alternatieven gaan aanbieden. Overheden moeten wetten aannemen die de hoeveelheid eenmalig plastic indammen en de toepassing van herbruikbare en hervulbare verpakkingen stimuleren.

https://www.plasticsoupfoundation.org/

DE PLASTICFABRIEK VAN SHELL

In de VS wijst echter niets op verminderd gebruik van plastic. Integendeel, er wordt door de chemische industrie volop geïnvesteerd in de productie van nieuw plastic. Onder president Trump werd dit extra gestimuleerd. Toen hij vorig jaar de nieuwe plasticfabriek van Shell bezocht in Pennsylvanië, die schaliegas omzet in nurdles (de grondstof voor plastic), was hij enthousiast: ‘That raw material will then be shipped all over the country and all over the world to be fashioned into more products stamped with that very beautiful phrase: “made in the USA”.’

Het rapport van Oceana komt op het moment dat Biden het roer overneemt en er naar verwachting weer een serieus milieubeleid gevoerd zal worden. Het valt te hopen dat onder Biden het leven in de oceaan echt beschermd gaat worden en dat terugdringen van plastic hoge prioriteit zal krijgen.

Foto: Ballonnen en schildpad, Florida Fish and Wildlife Conservation Commission.

MISSCHIEN BEN JE OOK GEÏNTERESSEERD IN:

• Het Probleem: dierenleed
• Amerikanen dragen het meest bij aan de plasticsoep
• Nieuwe wet Verenigde Staten beschermt de oceaan, maar niet heus
• Nederlandse banken en verzekeraars investeren miljarden in schaliegas en plasticprod

Die ballon gaat niet op

Het is de laatste jaren steeds populairder geworden om (massaal) ballonnen, bv. bij ballonwedstrijden, op te laten. Dat zou niet gebeuren wanneer er stilgestaan wordt bij de gevolgen. Wat de lucht in gaat, komt ook weer ergens naar beneden. Tellingen op het strand laten zien dat er steeds meer ballonresten en linten gevonden worden.

Lintjesregen 2014

gevolgen voor dieren zijn verschrikkelijk. Ze raken verstrikt in de linten en de ballonresten worden in magen van bijvoorbeeld de Noordse stormvogel teruggevonden. Hoewel het rubber van de ballon zelf – anders dan de plastic touwtjes en ventielen –  in principe wel vergaat, kan dat enkele jaren duren.
Voorbeeld alternatieven  http://www.dieballongaatnietop.nl/

Jaarlijks sterven meer dan 1 miljoen zeedieren door 'plastic soep' Helpt u mee de Noordzeekust schoon te maken?

De hele Noordzeekust moet schoon, help je mee?

        

Jaarlijks sterven meer dan 1 miljoen zeedieren door 'plastic soep', afval dat wij mensen achterlaten op de stranden en in zee. Om ons hier meer bewust van te maken en er gelijk iets aan te doen organiseert Stichting De Noordzee sinds 2013, ieder jaar, de Boskalis Beach Cleanup Tour. Met teams van vrijwilligers wordt in de periode van 1 tot en met 14 augustus het hele strand schoongemaakt. Daarbij kunnen ze ook jouw hulp gebruiken.

 

Ruim 38.000 kilo afval

Op 1 augustus start er zowel een team in Cadzand in Zeeland als op Schiermonnikoog. Twee weken later, op zondag 14 augustus, ontmoeten de teams elkaar in Zandvoort. Per etappe lopen ze zo’n 10 kilometer waarbij ze zoveel mogelijk afval van het strand opruimen. Bij de afgelopen drie edities hebben in totaal 4.057 vrijwilligers meegeholpen die samen 38.223 kilo afval hebben opgehaald.

Help mee om de Noordzeekust schoon te maken

We ondersteunt dit initiatief van harte en roepen jou dan ook op om ook mee te doen. Het is van levensbelang voor de zeedieren, het is fijn voor de menselijke strandbezoekers en jij hebt een gezelllige en nuttige dag aan het strand. Alleen maar pluspunten. Aanmelden voor een etappe kan via de website beachcleanuptour.nl.

 

Bron: www.dierenbescherming.nl