VS keurt damverwijdering goed om bedreigde zalm te redden
Chinook zalm, foto: Canva
De Federal Energy Regulatory Commission van de Verenigde Staten (VS) heeft de verwijdering van dammen langs de grens tussen Californië en Oregon goedgekeurd om het leefgebied voor bedreigde vissen te herstellen.
Het verwijderen van vier dammen zal de gezondheid van de Klamath-rivier verbeteren, de route die bedreigde coho-zalm en Chinook-zalm nemen van de Stille Oceaan naar hun stroomopwaartse broedgebieden en van waaruit de pasgeboren vissen terugkeren naar de zee.
Het project was een doel van inheemse gemeenschappen waarvan de voorvaderen eeuwenlang van de vis hebben geleefd, maar waarvan de manier van leven werd beïnvloed door de Europese kolonisatie en de vraag naar regionale elektrische energie in de 20e eeuw.
"De Klamath-zalm komt thuis", zegt Joseph James, voorzitter van deYurok-stam. "Het volk heeft deze overwinning verdiend en daarmee dragen we onze heilige plicht uit tegenover de vissen die ons volk sinds het begin der tijden hebben gesteund."
Niet alleen de dammen, maar ook klimaatverandering en droogte hebben het leefgebied van de zalm bedreigd; de rivier is te heet en te vol parasieten geworden voor de vissen die erin leven om te overleven.
Het verwijderen van de dammen begint naar verwachting in 2023 en is in 2024 klaar.
Onze onderzoekers inspecteerden 22 kwekerijen en filmden onderwater op 6 bedrijven van de 5 grootste producenten, samen goed voor 96% van alle Schotse zalm.
Zalmen zijn van nature trekdieren en leggen in hun leven duizenden kilometers af. In de kwekerijen zwemmen ze dicht op elkaar in onderwaterkooien hun hele leven doelloos rondjes. De omstandigheden zijn zo slecht dat soms wel een kwart van de dieren de slachtleeftijd niet haalt. In de eerste tien maanden van 2020 alleen al werden 3,7 miljoen dode zalmen gerapporteerd.
Zieke zalmen met aangevreten huid missen delen van hun lichaam
Zalmen waarbij parasieten de huid letterlijk opeten
Zeewier dat in open wonden groeit
Misvormde dieren
Zalmen die delen van hun lichaam missen
Dieren in smerig water met te weinig zuurstof
Dode dieren die drijven tussen de levende dieren in overvolle kooien Dode dieren die gedumpt worden in open kuilen, wat kan leiden tot risico’s voor wilde dieren en het milieu
Er zijn geen goede welzijnsregels die de dieren beschermen. De situatie die we aantroffen bij de bedrijven is dan ook over het algemeen standaardpraktijk.
Alles weten over ons onderzoek? Lees hier het onderzoeksrapport (Engelstalig).
ZEELUIZEN EN POETSVISJES
Op verschillende kwekerijen werden ernstige infecties met zeeluizen geconstateerd. Deze veroorzaken extreem leed: de luizen eten letterlijk de huid van de zalmen op. Behandelingen om deze parasieten te verwijderen, zoals chemische baden en blootstelling aan warm water, leiden tot nog meer pijn en stress. Zeeluizen kunnen bovendien buiten de kwekerijen terecht komen en wilde zalmen infecteren.
Zieke, blind geworden zalm met beschadigde huid, geïnfecteerd met zeeluizen.
zeeluizen,
Ook miljoenen poetsvisjes, die als functie hebben zeeluizen op te eten, leven met de zalmen in de overvolle kooien en lijden aan vrijwel dezelfde ernstige welzijnsproblemen. Cijfers over het gebruik en de sterfte van deze dieren worden niet bijgehouden, maar een sterfte van 42% wordt geschat. De dieren die niet voortijdig zijn gestorven worden gedood bij de slacht van de zalmen.
Poetsvisjes lijden aan veel van dezelfde ernstige welzijnsproblemen als zalmen in de onderwater kooien.
MILIEUVERVUILING EN VOEDEN MET WILDE VIS
Naast het dierenleed is de Schotse zalmindustrie een aanslag op het milieu. Afval van de kwekerijen spoelt uit en leidt tot slechte waterkwaliteit, algenbloei en doodt organismen. Ook chemicaliën en insecticiden komen in de omgeving terecht en vormen een bedreiging voor vissen, andere waterdieren en vogels. Bovendien worden de dieren voor een groot deel gevoed met wild gevangen vissen, waardoor de kweekindustrie een nog grotere druk legt op de nu al overbeviste zeeën en oceanen.
Gedumpte dode zalmen
GEKWEEKTE ZALM
GEKWEEKTE ZALM MEEST GEGETEN VIS IN NEDERLAND
Gekweekte zalm is de meest gegeten vis in Nederland en de consumptie groeit. Naast de ruim 66.000 ton Noorse zalm importeert Nederland in 2019 ruim 1000 ton Schotse zalm, dat zijn ongeveer 200.000 dieren.
GEEN ‘DIERVRIENDELIJKE’ ZALM TE KOOP
Helaas ligt er geen zalm in de supermarkt waarbij het welzijn voldoende is gewaarborgd. Wilde zalmen ervaren veelal ernstige welzijnsproblemen bij de vangst en de doding, die vaak langzame verstikking is op ijs of het bij vol bewustzijn worden opgesneden. Ook bij zalmen met een keurmerk, zoals ASC (voor kweekvis) en MSC (voor wilde vis) wordt niet op welzijn gelet. En ook bij het biologisch keurmerk is welzijn niet goed ingeregeld.
Zalmen verdienen veel beter. Help daarom mee aan een einde aan deze gruwelijke industrie, te beginnen met een stop op de uitbreiding van de Schotse industrie. Sluit je aan en onderteken de oproep.
Onze onderzoekers inspecteerden 22 kwekerijen en filmden onderwater op 6 bedrijven van de 5 grootste producenten, samen goed voor 96% van alle Schotse zalm.
Zalmen zijn van nature trekdieren en leggen in hun leven duizenden kilometers af. In de kwekerijen zwemmen ze dicht op elkaar in onderwaterkooien hun hele leven doelloos rondjes. De omstandigheden zijn zo slecht dat soms wel een kwart van de dieren de slachtleeftijd niet haalt. In de eerste tien maanden van 2020 alleen al werden 3,7 miljoen dode zalmen gerapporteerd.
DIT TROFFEN ONDERZOEKERS AAN
Dit troffen onze onderzoekers onder andere aan:
Zalmen waarbij parasieten de huid letterlijk opeten
Zeewier dat in open wonden groeit
Misvormde dieren
Zalmen die delen van hun lichaam missen
Dieren in smerig water met te weinig zuurstof smer
Dode dieren die drijven tussen de levende dieren in overvolle kooien
Dode dieren die gedumpt worden in open kuilen, wat kan leiden tot risico’s voor wilde dieren en het milieu
Er zijn geen goede welzijnsregels die de dieren beschermen. De situatie die we aantroffen bij de bedrijven is dan ook over het algemeen standaardpraktijk.
Alles weten over ons onderzoek? Lees hier het onderzoeksrapport (Engelstalig).
Dode zalmen drijven tussen soortgenoten in de kooi.
ZEELUIZEN EN POETSVISJES
Op verschillende kwekerijen werden ernstige infecties met zeeluizen geconstateerd. Deze veroorzaken extreem leed: de luizen eten letterlijk de huid van de zalmen op. Behandelingen om deze parasieten te verwijderen, zoals chemische baden en blootstelling aan warm water, leiden tot nog meer pijn en stress. Zeeluizen kunnen bovendien buiten de kwekerijen terecht komen en wilde zalmen infecteren.
Zieke, blind geworden zalm met beschadigde huid, geïnfecteerd met zeeluizen.Ook miljoenen poetsvisjes, die als functie hebben zeeluizen op te eten, leven met de zalmen in de overvolle kooien en lijden aan vrijwel dezelfde ernstige welzijnsproblemen. Cijfers over het gebruik en de sterfte van deze dieren worden niet bijgehouden, maar een sterfte van 42% wordt geschat. De dieren die niet voortijdig zijn gestorven worden gedood bij de slacht van de zalmen.
Poetsvisjes lijden aan veel van dezelfde ernstige welzijnsproblemen als zalmen in de onderwater kooien
MILIEUVERVUILING EN VOEDEN MET WILDE VIS
Naast het dierenleed is de Schotse zalmindustrie een aanslag op het milieu. Afval van de kwekerijen spoelt uit en leidt tot slechte waterkwaliteit, algenbloei en doodt organismen. Ook chemicaliën en insecticiden komen in de omgeving terecht en vormen een bedreiging voor vissen, andere waterdieren en vogels. Bovendien worden de dieren voor een groot deel gevoed met wild gevangen vissen, waardoor de kweekindustrie een nog grotere druk legt op de nu al overbeviste zeeën en oceanen.
De zalmkwekerij heeft een verwoestende impact op het zeeleven. Niet alleen kweekzalmen lijden onder de industrie, ook lokale en wereldwijde ecosystemen ervaren de gevolgen.
Het grootste deel van de zalm in de Nederlandse supermarkten komt van kwekerijen. De meeste zalmkwekerijen maken gebruik van open kweek, bijvoorbeeld in de grote zalmkweek-landen Schotland en Noorwegen. De vissen zitten dan in drijvende kooien of netten in meren, kustwateren of in zee. De dieren leven erg dicht op elkaar, wat de kans op ziekten vergroot. Daarom gebruiken kwekers chemicaliën en antibiotica, die in het water terechtkomen en het lokale ecosysteem aantasten. Om de dieren te voeren, wordt wilde vis gevangen. Sommige vispopulaties zijn hierdoor al overbevist. Just Economics onderzocht de zalmkwekerij en publiceerde er een rapport over. Volgens het rapport bedroegen de milieukosten van deze wereldwijde industrie tussen 2013 en 2019 1,6 miljard euro. Deze maatschappelijke kosten hebben te maken met vervuiling, verlies aan vispopulaties en de gevolgen van de klimaatcrisis.
Zalmkwekerij ideaal voor parasieten
Tussen 2002 en 2019 is op Schotse zalmkwekerijen de vissterfte verviervoudigd; van 3 naar 13,5 procent. Minstens een vijfde van de sterftecijfers komt door zeeluizen. Besmettingen met zeeluis als doodsoorzaak ligt waarschijnlijk veel hoger, maar vaak wordt dit niet geregistreerd. Zeeluizen voeden op de zalmhuid en eten de vis levend op. In het wild komt dit in kleine mate voor. Maar omdat de dieren in kwekerijen onnatuurlijk dicht op elkaar zitten, kunnen ziekten en parasieten zich snel verspreiden.
Ziekten en parasieten worden niet tegenhouden door de netten en kooien. Steeds vaker hebben ook wilde zalmen die vlakbij kwekerijen leven last van deze luizen. In de zee rond Canada, ook een van de grootste producenten van kweekzalm, is sinds een aantal jaar de kans dat jonge zalmen sterven aan zeeluizen met 73 procent toegenomen.
Zalmkwekerij vervuilt
Om de kweekzalmen te beschermen tegen parasieten en ziekten, gebruiken kwekers veel antibiotica en chemicaliën. Deze komen terecht in het open water en kunnen de omliggende gebieden vervuilen. Zo is er een bepaald type drug dat gebruikt wordt tegen zeeluizen dat ongewervelde zeedieren doodt. De antibiotica verspreidt zich tot 8 kilometer rond de kooi en blijft uren in het water.
Soms ontsnappen kweekzalmen uit hun kooien of netten. Als zij voortplanten met wilde zalmen kan dit de oorspronkelijke soort verzwakken. Uiteindelijk kan een oorspronkelijke, wilde zalmsoort, verdwijnen.
Wilde zalm zwemt tegen stroom in om te paaien | Foto: publiek domein
Wilde vis
Om 1 kilo zalm te voeden is 3 tot 5 kilo vis nodig. Dat komt neer op zo’n 350 vissen voor één zalm. Voor dit visvoer worden wilde vissen gevangen. Tussen een vijfde en een kwart van de jaarlijkse vangst van wilde vis, zo’n 18 miljoen ton, wordt gebruikt om vismeel en visolie van te maken. 51 procent hiervan gaat naar zalmkwekerijen.
Vooral prooidieren als ansjovis, haring en sardines worden hiervoor gevangen. De wilde sardines in West-Afrika is zwaar overbevist. De verwachting is dat de komende jaren steeds meer wilde vis wordt gevangen om visvoer van te maken, omdat viskwekers fors willen uitbreiden.
Niet alleen is het slecht voor de vispopulaties die overbevist worden, vaak worden ook veel andere zeedieren meegevoerd in netten als bijvangst. Behalve schildpadden, dolfijnen en haaien worden ook vaak andere vissen gevangen. De overlevingskans van dieren die terug in zee worden gegooid, ligt rond de 15 procent. Bovendien verwoesten de netten die gebruikt worden de zeebodem en tasten daarmee verder het ecosysteem aan.
Foto: publiek domein
Duurzaam alternatief
Is er ook een diervriendelijk alternatief voor het visvoer? Volgens Natasha Hurley, campagneleider bij de Changing Markets Foundations, die meehielp aan het rapport, wel. Om de visolie te vervangen, kunnen zalmkwekers oliën uit algen gebruiken als bron van omega 3:
“Het overgaan op algen zou de industrie duurzamer maken, aangezien het een enorme impact heeft op wilde vis.”
Pijn en stress
Sinds de jaren ’90 gaan onderzoekers ervan uit dat gewervelde vissen zoals zalmen pijn lijden en stress ervaren. Zalmen hebben een zenuwstelsel met een brein, zenuwen en een wervelkolom. In de overvolle kooien ervaren ze continu stress. Kweekzalmen – ‘plofzalmen’ – zijn doorgefokt zodat ze snel groeien. Het gevolg is dat ze veel zwakker zijn dan hun wilde soortgenoten. Hierdoor hebben ze vaak last van hartproblemen en vervormingen van de ruggengraat. Er zijn weinig regels rond het slachten van vissen. Daardoor worden vissen vaak onverdoofd geslacht, of verstikt, een langzaam proces waarbij het dier lang lijdt.
Bestel geen visgerechten in restaurants | Foto: publiek domein
Wat jij kan doen?
De beste optie is het uitbannen van vis uit je dieet, net als vlees. Dierenwelzijn ligt bij deze industrie ver onder de maat en de gevolgen ervan zijn erg groot. Voor visrecepten zijn steeds meer heerlijke plantaardige alternatieven te vinden. Op die manier draag jij als consument niet bij aan deze industrie. Maar als je zalm toch niet kan laten liggen, kun je op het volgende letten:
Koop alleen wilde zalm met een MSC-keurmerk. Dit keurmerk controleert of er niet overbevist wordt, en grijpt in als dit wel gebeurt. Overigens houdt dit keurmerk geen rekening met dierenwelzijn of verwoesting van de zeebodem.
Koop alleen gekweekte zalm met een ASC of EKO-keurmerk. Het ASC-keurmerk houdt rekening met de hoeveelheid wilde vis dat in voedsel wordt verwerkt, de gebruikte antibiotica en chemicaliën die in het water terechtkomen. Het EKO-keurmerk beoordeelt of de vis biologisch is, waarbij natuurlijke omstandigheden zo goed mogelijk worden nagebootst en de dieren niet te dicht op elkaar leven. Ook bij deze keurmerken wordt amper rekening gehouden met dierenwelzijn.
Bestel geen visgerechten in restaurants. Slechts 6 procent van de vis in de horeca is voorzien van een keurmerk. Vissen zonder keurmerk hebben gegarandeerd een slecht leven gehad – en een slechte impact op de wereld.
Zieke, blind geworden zalm met beschadigde huid, geïnfecteerd met zeeluizen.
Poetsvisjes lijden aan veel van dezelfde ernstige welzijnsproblemen als zalmen in de onderwater kooien
