Zo zorgen dierentuinen ervoor dat diersoorten niet uitsterven en reuzenpanda Fan Xing verhuist van Ouwehands Dierenpark Rhenen terug naar China ( lees waarom )

 Het gaat iets beter met de reuzenpanda. Die dieren zijn volgens China geen bedreigde diersoort meer. Maar kwetsbaar zijn ze nog wel. 

Veertig jaar geleden leefden er nog maar zo'n 1200 wilde reuzenpanda's in de bergen van China. Nu zijn dat er rond de 1800 volgens het Chinese ministerie van Ecologie en Milieu. De status van de panda is daarom bijgesteld van 'bedreigd' naar 'kwetsbaar'. Er zijn meer panda's omdat China er veel aan gedaan heeft om hun aantal te verhogen. Ze maakten bijvoorbeeld speciale leefgebieden met een boel bamboe, het lievelingshapje van de dieren. 

Wu Wen en Xing Ya

China heeft er nog meer aan gedaan om de panda te redden. Ongeveer zeventig jaar geleden begon dat land met speciale fokprogramma's. Ze leenden panda's uit aan andere landen. In ruil daarvoor doneerden die landen geld aan China, om de panda's te redden. Zo kwamen Wu Wen en Xing Ya bijvoorbeeld naar Nederland. Zij zijn te zien in Ouwehands Dierenpark in Rhenen. De twee kregen een kleintje: Fan Xing. Zij blijven alle drie dus eigendom van China. Als Fan Xing volwassen is, verhuist hij zelfs naar China. 

ZO ZORGEN DIERENTUINEN ERVOOR DAT DIERSOORTEN NIET UITSTERVEN

De jonge reuzenpanda Fan Xing verhuist binnenkort naar China. Daar doet hij mee met een fokprogramma, om ervoor te zorgen dat zijn soort niet uitsterft. Ook in Nederlandse dierentuinen worden regelmatig van die speciale programma's georganiseerd. Wineke Schoo, directeur van de Vereniging van Dierentuinen, legt uit hoe dit precies werkt.  

Foto: aardvarken in Artis Zoo

Hoe werkt zo’n fokprogramma?  

‘Alle dertien dierentuinen die lid zijn van onze vereniging, zijn ook lid van een Europese dierentuinvereniging. Daar wordt bepaald welke dierentuin welke diersoort beheert. Ook wordt er gekeken naar wie ervaring heeft met welk dier. De Apenheul weet bijvoorbeeld veel van apen en is daarom voor heel Europa beheerder van de gorilla. En Burgers’ Zoo beheert de aardvarkens.’    

Wat doet zo’n beheerder?  

‘Ervoor zorgen dat de soort in de dierentuinen goed kan leven en dat er genoeg van zijn. Soms worden dieren tussen verschillende parken uitgewisseld. Er wordt ook gekeken wie met wie kan paren, zodat een neef en nicht bijvoorbeeld geen jonkies kunnen krijgen. Zo houden we de soort gezond.’  

Hebben dieren in het wild er ook iets aan?   

‘Ja, wij kijken naar de Rode Lijst om te weten welke soorten kwetsbaar zijn of met uitsterven worden bedreigd en die proberen we te helpen. Maar we zijn ook bezig met fokprogramma’s voor andere dieren, waarmee het nu wel goed gaat. We weten namelijk niet of het over 25 jaar nog steeds zo is.’  

Worden dierentuindieren wel eens uitgezet in het wild?  

‘Dat gebeurt regelmatig. In Gaia Zoo in Kerkrade zijn ze bijvoorbeeld bezig met het uitzetten van de korenwolf, een hamstersoort die alleen nog maar in Limburg voorkomt. In Artis in Amsterdam worden knoflookpadden gekweekt om in het oosten van het land uit te zetten. Maar het gebeurt ook met grotere dieren, zoals gouden leeuwaapjes in Brazilië, zwartvoetfretten in Amerika en monniksgieren in Frankrijk. Maar het kan niet altijd, want de omstandigheden moeten goed zijn. De dieren zijn namelijk niet voor niets aan het uitsterven. Er moet nog voldoende leefgebied en eten voor ze zijn. Daarom werken we samen met natuurorganisaties.’  

Waarom is het erg als een dier uitsterft? 

‘Als een dier er niet meer is, heeft dat invloed op veel andere dieren. Als de haai bijvoorbeeld uitsterft, worden veel dieren in de zee niet meer opgegeten. Daar komt dan een overschot van. Dat geldt net zo goed voor kleinere dieren. Als de knoflookpad uitsterft, komen er teveel wormen.’  

Zijn er ook dieren die nog wel in dierentuinen leven en niet meer in het wild?  

‘Ja, de algazel: een antilope die leefde in Tunesië, Senegal en Marokko, bijvoorbeeld. Die wordt misschien weer in het wild uitgezet. De wisent, een Europese bizon, was ook uitgestorven in het wild. Daarvan waren er toen nog dertig in dierentuinen. Die zijn weer voorzichtig uitgezet. Zo beheren we dus de soorten in dierentuinen, maar ook in het wild.’ 

ZO ZORGEN DIERENTUINEN ERVOOR DAT DIERSOORTEN NIET UITSTERVEN

Bron: Kidsweek

Nederlandse dierentuinen door coronacrisis in de financiële problemen krijgen 39 miljoen euro steun

Foto: Artis

Nederlandse dierentuinen die in de financiële problemen dreigen te komen door de coronacrisis, krijgen eenmalig extra overheidssteun. Het kabinet stelt maximaal 39 miljoen euro beschikbaar voor dierenparken. Dat moet faillissementen in de dierentuinbranche voorkomen.

Volgens minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) zijn de algemene steunmaatregelen, zoals looncompensatie en belastinguitstel, voor dierentuinen niet voldoende. Ingrijpen zou noodzakelijk zijn, omdat anders het dierenwelzijn in het geding komt.

"Een faillissement kan leiden tot dierenleed en euthanasie van gezonde dieren", laat het ministerie weten. "Dierentuindieren kunnen namelijk niet zomaar herplaatst worden en blijven ook na een faillissement specialistische zorg nodig hebben."

Omzetverlies
Het omzetverlies voor Nederlandse dierentuinen zou naar verwachting oplopen tot 132 miljoen euro. Eerder sprak de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD) over een gezamenlijk verlies van 150 miljoen euro. Men vroeg naar aanleiding daarvan om een steunpakket van 110 miljoen euro.

De 39 miljoen euro die nu beschikbaar wordt gesteld, is bedoeld voor alle instellingen in het bezit van een dierentuinvergunning. Een extra voorwaarde is dat de parken financieel gezond waren vóór de crisis begon. De precieze invulling van de regeling wordt nog uitgewerkt.

https://www.looopings.nl

Dierentuin Artis koerst af op 10 miljoen euro verlies: ‘Moeilijk deze klap op te vangen' ( video olifantje geboren)

Olifantje geboren in Artis in mei 2020

Artis zal door de coronacrisis dit jaar naar verwachting een verlies van tien miljoen euro lijden. De dierentuin ‘bespaart waar het kan om het verlies te beperken’, maar ziet voorlopig nog geen verbetering.

Vergeleken met dezelfde periode vorig jaar krijgt de dierentuin op dit moment 75 procent minder bezoekers over de vloer. “Als je dit combineert met de bijbehorende parkeer-, horeca- en winkelopbrengsten en optelt bij de weggevallen inkomsten uit evenementen, pacht en schenkingen, dan is de impact voor ons heel groot,” laat een woordvoerder weten.

Voortbestaan

De dierentuin, met 182 jaar de oudste van Nederland, sloot op maandag 16 maart de deuren en ging met Hemelvaartsdag op 21 mei weer open, in eerste instantie alleen voor leden. Inmiddels mogen ook niet-leden de dierentuin weer bezoeken, maar dient er wel vooraf gereserveerd te worden en een tijdslot aangehouden te worden. Desondanks komen bezoekers maar mondjesmaat langs.

Op de vraag of het voortbestaan van de dierentuin in gevaar is, antwoordt de woordvoerder dat het ‘ondenkbaar is dat Artis niet blijft bestaan’. “Maar als goed doel, zonder winstoogmerk, is het erg moeilijk om deze financiële klap te boven te komen. We doen er alles aan, maar kunnen het zeker niet alleen. Door onze maatschappelijke rol en de zorg die we dragen voor de dieren, de planten, het erfgoed en de mensen, hebben we er vertrouwen in dat we deze klap samen met partners, zoals de gemeente, Provincie en Rijk zullen opvangen.”

Steun

Wel zegt Artis dat het de afgelopen periode veel steun heeft gehad van bezoekers en leden. In totaal ontving de dierentuin meer dan 6000 giften. Ook leveranciers en partners hebben de dierentuin de afgelopen periode extra ondersteund.

Omdat de Zoomeravonden deze zomer ook niet door kunnen gaan, zal Artis in juli en augustus speciale avondwandelingen gaan organiseren. Bezoekers krijgen dan na openingstijd de mogelijkheid om via een app door het park te navigeren en te luisteren naar gesprekken tussen Artisexperts, die alles over de stadsnatuur kunnen vertellen.

Bron: Jesper Roele

Wist u dat Dierentuin Artis in WOII onderdak verleende aan meer dan 200 joden?

Bron: Met dank aan www.dokwerker.nl

In deze apenrots verscholen zich Joden. Onder de bezoekers ook Duitse soldaten

Artis tijdens de bezettingsjaren

Dierentuin Artis wordt nader beschreven op onze site over Amsterdam (MokumsNL), maar hier op de Dokwerker belichten wij een kant van Artis die slechts bij weinigen bekend is.

Ontstaan
Artis is de eerste en bekendste dierentuin van Nederland. Er waren al zes dierentuinen in Europa toen in 1838 Artis werd opgericht. Tussen 1838 en 1877 breidde de dierentuin gestaag uit. Maar Artis was er niet voor de burgers, nee, Artis was er vooral voor de twee eigenaren en hun vrienden. Vanaf 1852 konden er op afspraak ook Amsterdammers een kijkje nemen maar het duurde tot het eind van de negentiende eeuw voordat de deuren ook voor het grote publiek opengingen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging het voor de dierentuin van een leien dakje. Als enige dierentuin in Nederland die open kon blijven voorzag Artis in verschillende behoeften.

Vertier
Voor de Amsterdammers die erg leden onder de Duitse repressie waren de hekken rondom Artis een verademing, je kon er een paar uur vrij rondwandelen en genieten van de 'grotere' vrijheid die de wilde dieren leken te hebben.

De bezoekersaantallen namen tijdens de oorlogsjaren meer en meer toe, het topjaar was 1943, navrant detail, in dat jaar maakten de Duitsers enorme haast met het wegvoeren van Joden uit de stad. Tijdens de hongerwinter van 1944 ging het slecht omdat de inwoners van Mokum nauwelijks geld voor eten hadden, laat staan dat ze een kaartje konden kopen voor de dierentuin.
Reeds in 1939 was Artis door de gemeente overgenomen, de eigenaren konden de kosten niet meer opbrengen en hadden ook geen geld voor de nodige investeringen.

Dierenopvang
Andere dierentuinen hadden het enorm zwaar, in tegenstelling tot Artis kwamen er daar niet alleen minder bezoekers maar er was ook een tekort aan voedsel. De dierentuin in Wassenaar moest op last van de Duitsers vanwege strategische redenen worden ontruimd, Artis nam tientallen dieren over.
De Duitsers waren zo gek met Artis dat ze zelfs dieren uit een aantal Duitse dierentuinen over liet brengen naar Amsterdam.

Voedsel
De dieren hadden het goed, Duitsers verzorgen hun beesten goed, misschien dat ze dat doen omdat ze voor mensen zo slecht zijn, wie zal het zeggen. Maar Artis had dus meestal de beschikking over voldoende voedsel, zelfs tijdens de hongerwinter van 1944.
Het grapje 'jatten bij de beren' heeft een diepe lading. Groenten en vlees werden 'verdeeld' tussen de dieren en de mensen. Uit de gehele stad kwam men op de geruchten af dat Artis voedsel uitdeelde, dat was niet het geval maar er werd wel over de hekken geklommen om de dieren te 'helpen' bij het verorberen van hun eten.
Overdag werd op slinkse wijze het voedsel van onder andere de apen meegenomen.

Onderdak
Wat nauwelijks bekend is en waarover ook maar zeer weinig geschreven is is dat Artis nog een wel zeer bijzondere functie had, het verleende onderdak aan zo'n 200 Joden die hun leven niet meer zeker waren. Het exacte aantal is niet bekend omdat sommigen een kaartje kochten om Artis te bezoeken maar er met een kennis naar een schuilplaats gingen.

Dat kon een van de grote kassen zijn maar tientallen hebben er ook ondergedoken gezeten bij de leeuwen, daar was een hooizolder waar de dieren niet bij konden. Maar ook in het wolven- en berenverblijf, de volière en in het ijsberennachtverblijf zaten Joden ondergedoken.
Overdag werkten de onderduikers in Artis als oppasser, hier vielen zij totaal niet op. 's Avonds konden zij uiteraard niet naar hun eigen huis buiten de hekken maar kropen zij hun veilige 'schuilplek' in. Soms waren er ook in Artis razzia's want de geruchten dat er onderduikers zaten waren er.

Er werd zelden iemand aangetroffen.

Artis tijdens de hongerwinter
Toen het oosten en zuiden van Nederland, maar het westen nog niet bevrijd was stokte de aanvoer van voedsel, ook Artis kreeg het toen zwaar. Wat er aan voedsel binnenkwam werd dus door de mensen en dieren gedeeld. De apen konden tijdens de openingstijden niet meer gevoerd worden omdat het publiek hun voedsel probeerden te pakken te krijgen.
Het personeel ging zelf eten verbouwen in de kassen, er kwam een koe voor de melk en vogels die aan kwamen vliegen zoals duiven en eenden werden afgeschoten en door het eten gemengd.

Bommen

Helaas bleef ook Artis niets bespaard, de dierentuin lag naast de spoorrails die later voor velen alsnog de laatste tocht betekende. De Engelse luchtmacht had opdracht de spoorrails te vernietigen omdat de Duitsers er goederenwagons met zoeklichten voor het Duitse luchtafweer hadden geplaatst.
Maar erg nauwgezet was de piloot niet want in de nacht van 13 op 14 juli 1941 bombardeerde een Brits gevechtsvliegtuig niet alleen de rails en wat wagons maar ook een dienstwoning, het nijlpaardenhuis, een laboratorium, de giraffenstal, de roofdierengalerij, de pinguinrots, het apenhuis, het vogelhuis, de wisentstallen, de antilopenstallen, de timmerwerkplaats en de smederij.
Wonderwel vielen er onder de dieren en mensen geen slachtoffers. Het eigenlijke doel, het uitschakelen van de lampen, werd niet bereikt.

Verboden voor Joden
Zoals veel plekken was op een gegeven moment ook Artis voor Joden verboden terrein. In de nazomer van 1941 kondigde de Duitse bezetter beperkende maatregelen aan. De Joodse bevolking mocht Artis niet meer in. Artis ligt nagenoeg in de oude Amsterdamse Jodenbuurt waardoor ook het aantal bezoekers van Joodse afkomst groot was.
Artis hing het bod 'verboden voor Joden' aan het hek, hiermee vielen zij in het gevlei van de Duitsers en de NSB. Er waren zelden controles.

Weetje 01
Op een dag vindt er in de Joodse wijk een razzia plaats, de Duitsers zijn op zoek naar Joden om ze op transport te zetten. Een grote groep vlucht de buurt uit, richting Artis. Daar worden ze door een van de oppassers via een achteringang binnengelaten. De Duitsers zat de groep op de hielen en ineens leken ze in rook te zijn opgegeaan.
Daarop besluiten de nazi's een inval in de dierentuin te doen, de directie en de oppassers zeggen van geen Joden te weten. De dierentuin wordt voor zover mogelijk uitgekamd, maar de Duitsers vinden de groep gevluchte Joden niet.

Die zaten veilig op de apenrots. Het personeel had een plank over het water gelegd, zo konden enkele gevluchtten zich verstoppen in de rots, de Duitsers hadden niets door, de plank was uiteraard weggehaald.

Zonder goed bestuur geen goed beleid
Directeur (van 1927 tot 1953) A.L.J. Sunier had contacten waardoor hij aan persoonsbewijzen kon komen. Zo kon hij niet alleen onderdak bieden aan opgejaagde Joden maar ze ook helpen het land uit te komen of zich voor te laten doen als niet-Jood.
Armand Louis Jean Sunier was geboren in Rotterdam maar had Zwitserse ouders. Op 31 maart 1953 nam Sunier officieel afscheid als directeur van Artis, hij overleed in 1974 op 87-jarige leeftijd.
Hoeveel mensen er een schuilplaats hebben gehad in Artis is niet exact bekend. De schattingen lopen uiteen tussen 150 en 300. Sunier is altijd bescheiden gebleven over zijn rol.

Weetje 02
Sunier was een dierenvriend in hart en nieren. Hij redde niet alleen mensen, maar had zijn sporen al ver voor de oorlog breeduit verdiend. Eeuwenlang was de wisent in Europa het grootste in het wild levende dier maar het beest had ruimte nodig en daarvan was er steeds minder.

Sunier zag dat het beest aan het uitsterven was waarop hij in 1920 een fokprogramma opstartte om de wisent in gevangenschap te kunnen houden en daarmee de behoeden voor uitsterving. Een jaar later werd de laatste vrije wisent gedood. Doordat er in Artis en enkele andere dierentuine, ook onder zijn aanvoering, wisenten gefokt waren kunnen we vandaag de dag nog steeds van dit imposante dier genieten.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.