.jpg)
Na jaren van discussie over dierenwelzijn, krimpende afzet en tanende binnenlandse steun jaagt IJsland deze zomer niet op walvissen. Is dit het einde van de IJslandse walvisvaart?
Voor het eerst in jaren blijven IJslandse walvisvaarders deze zomer aan wal. Hvalur hf., het enige overgebleven IJslandse bedrijf dat nog walvissen ving, zegt dat het financieel niet meer uit kan.
https://guidetoiceland.is/nl/natuur-info/walvissen-spotten-in-ijsland
Walvissen spotten vervangt het jagen en doden
De afzetmarkt brokkelt langzaam af. Hvalur's enige concurrent stopte al in 2020. Hvalur kreeg in december nog een nieuwe vergunning voor 5 jaar, maar kiest nu eieren voor zijn geld. Zelfs toerisme – een belangrijke drager van het IJslandse imago – helpt de jacht niet meer overeind.
Japanners eten geen walvis meer
In Japan, de belangrijkste afzetmarkt voor IJslandse walvis, is de vraag naar walvisvlees ingestort. Alleen de oudere generatie eet het nog. Na de Tweede Wereldoorlog stimuleerde de Amerikaanse bezettingsmacht de consumptie van walvisvlees. Dat resulteerde in een culturele gewoonte van walvis eten, maar die slijt snel. Jongere Japanners eten het nauwelijks nog. De consumptie van walvisvlees is inmiddels nog maar 2,5% van wat ze in de jaren '60 was, meldde Foodlog eerder.
Onmenselijke praktijk
De kritiek op de jacht zelf is ook toegenomen. In 2023 legde de IJslandse minister van Visserij Svandís Svavarsdóttir de jacht tijdelijk stil, naar aanleiding van een analyse van de IJslandse voedsel- en veterinaire autoriteit (MAST). Experts van MAST filmden en analyseerden de jacht op 58 walvissen. Daaruit bleek dat in 40% van de gevallen het dier niet direct stierf. De gemiddelde doodsstrijd duurde 11,5 minuten.
Na twee maanden mocht er weer op de walvissen worden gejaagd (en ging Hvalur meteen het water weer op), maar er golden wel strengere eisen en er werden strengere controles uitgevoerd.
Begin van het einde?
Hoewel Hvalur een vergunning heeft tot 2028, lijkt het einde nabij. Het schip van Loftsson – inmiddels 80 jaar – wordt dit jaar opgeslagen. “Als dat te lang duurt, lukt het niet meer om het terug te brengen op zee,” zegt zeebioloog Mardik Leopold tegen het AD. Als een vloot eenmaal uit elkaar valt, is herstel bijna onmogelijk.
Leopold noemt het besluit om dit jaar niet uit te varen voorzichtig 'het begin van het einde'. De walvisvaart heeft geen economische basis meer, geen maatschappelijk draagvlak en lijdt onder morele kritiek.
De geschiedenis van de walvisjacht
