Een natuurlijke oplossing: In Wildlife Emmen is een zwaargewonde zebra afgemaakt en gevoerd aan de leeuwen

Dieren die je 'in levende lijve' ziet, gaan ook eens dood. Dat is in een dierentuin niet anders. Zo is de natuur. Maar wat gebeurt er vervolgens met de kadavers?

GESCHREVEN DOOR

Dejan Boelhouwer

De zebra die vorige week in Wildlands na een aanval van een neushoorn moest worden ingeslapen, laat zien dat een ongelukje ook in de dierenwereld in een klein hoekje zit. Dierenarts Job Stumpel van Wildlands geeft aan wat de mogelijkheden zijn na een sterfgeval.

Onderzoek

Volgens Stumpel, die al acht jaar als dierenarts in het dierenpark werkt, moet eerst de doodsoorzaak worden vastgesteld. Dat is Wildlands als dierentuin verplicht om te doen en het is een van Stumpels taken als dierenarts. "Ik zorg voor de levende en de dode dieren", vat hij samen. "In wezen onderzoeken we de dode dieren om te kijken wat we daarvan kunnen leren voor de levende dieren."

Als Stumpel niet zeker weet of hij zelf kan bepalen waaraan een dier is doodgegaan, dan gaat het lichaam naar de Universiteit Utrecht. De Faculteit Diergeneeskunde daar probeert dan de doodsoorzaak te achterhalen, zegt hij. Als het dier is doodgegaan door een besmettelijke ziekte, dan betekent het dat de dierenarts de 'achtergebleven dieren' moet behandelen.

Verwerking

Soms krijgen die achtergebleven dieren, zoals olifanten en primaten, de mogelijkheid om de dood van hun soortgenoot te verwerken. Daarom wordt het lichaam volgens Stumpel wel eens bij hen achtergelaten, zodat ze afscheid kunnen nemen. "Maar dat doen we achter de schermen. Het is voor bezoekers niet leuk om een dood dier te zien."

Ook de verzorgers van Wildlands moeten het einde van een bewoner een plekje geven. "Die hebben een band met de dieren. Die zijn erg betrokken."

Op de vraag of hij ook weleens treurt om de dood van een dier, antwoordt Stumpel dat hij als dierenarts 'een taak in het verhaal' heeft. "Er zijn dieren waarvan je baalt dat ze zijn overleden", zegt Stumpel. "Als je als dierenarts je best hebt gedaan dan is het balen dat ze doodgaan. Ik heb daar meer gevoel bij, maar het hoort erbij hè."

Meerdere mogelijkheden

Als een dier is doodgegaan, wat doe je dan met het stoffelijk overschot? Stumpel noemt verschillende scenario's. Het kan zijn dat het kadaver wordt verbrand door een commercieel bedrijf. "Dat afvoeren en verbranden gebeurt ook met dode koeien, varkens en honden. Het is niet iets wat alleen dierentuinen doen."

Soms bewaart Wildlands de dode dieren voor de museale collectie en soms worden ze gedoneerd voor wetenschappelijk onderzoek. "Maar er zijn ook dieren die bijvoorbeeld door een ongeluk om het leven zijn gekomen", benoemt Stumpel. "Die kunnen we dan nog aan roofdieren voeren.

Dat gebeurde vorige week nog, toen een zebra moest worden afgemaakt nadat hij zwaargewond was geraakt na een aanvaring met een neushoorn.

Wat de bewuste zebra betreft? Die is aan de leeuwen gevoerd. "Ik heb hem wel eerst gekeurd om zeker te weten dat het dier geen ziektes bij zich droeg waar we vooraf geen aanwijzingen voor hadden", zegt dierenarts Stumpel. "Hij leek gezond, maar je weet nooit of hij iets onder de leden had. We willen alleen gezonde dieren voeren."

Deze natuurlijke oplossing heeft een pluspunt. "Grote stukken rundvlees komen van een groothandel en dan weten wij niet wat voor leven het dier gehad heeft. Terwijl wij weten dat zo'n zebra een fantastisch leven gehad heeft én door een ongeluk doodging. Dat geven we liever dan gekocht vlees."

Leeuwinnen verorberen een waterbok in Emmen (Rechten: Wildlands)

Dieren als grasmaaier in Emmen

Koeien op een bedrijventerrein in Klazienaveen. Foto DvhN

De koeien en schapen die her en der in Emmen als grasmaaier dienen, doen het zo goed dat de gemeente Emmen ze permanent in dienst wil nemen.
Het college van burgemeester en wethouders vraagt daarom de raad om een bedrag van 150.000 euro beschikbaar te stellen. Dat geld is nodig om vijf jaar lang een afrastering te plaatsen die moet voorkomen dat de dieren buiten hun territorium opduiken.

Voordelen

Daar staat tegenover dat dankzij de natuurlijke begrazing de gemeente Emmen een hoop geld kan besparen op het normale onderhoud. Binnen de gemeente zijn er in de openbare ruimte veel aaneengesloten ruige grasvelden en braakliggende bedrijventerreinen die beheerd en onderhouden moeten worden. Dat gebeurde veelal door derden. Dankzij de schapen en koeien kan er flink op die onderhoudskosten worden bezuinigd.
De gemeente Emmen ziet nog een ander voordeel: met de natuurlijke begrazing wordt de openbare ruimte op een duurzame wijze beheerd, ‘die in de beleving van de burgers een meerwaarde heeft ten opzichte van het traditioneel maaien en ruimen'. Met andere woorden: het is leuker om naar een grazend en mekkerend schaap te kijken dan het lawaai van een motormaaier aan te moeten horen.

Werkgelegenheid

Hoewel er wordt bespaard op de onderhoudskosten, zien burgemeester en wethouders toch een toename van de werkgelegenheid – en niet alleen van dieren. Voor de levende have is immers dagelijkse controle en verzorging nodig. Die taken worden opgepakt door de boeren die verantwoordelijk zijn voor de begrazing. Die pachten het terrein straks van de gemeente.

Tijdspanne

Emmen heeft om twee redenen gekozen voor een periode van vijf jaar. Ten eerste is die tijdspanne nodig om een goed beeld te krijgen van de invloed van begrazing op de biodiversiteit en de acceptatie door de burger. De tweede reden is dat er door partijen flink geïnvesteerd moet worden en vijf jaar nodig is om de aanloopverliezen te compenseren.
Eerder al liet Emmen koeien grazen op industrieterreinen in Emmen, Klazienaveen en Nieuw-Amsterdam. Onduidelijk is nog op welke plekken de schapen en koeien nu gaan grazen. Wel is het zeker dat er vanaf het tweede jaar mogelijk meer locaties bijkomen. Die moeten dan ook allemaal van hekken worden voorzien.

Met dank aan:

Gert Meijer

Begon in 1975 bij de Emmer Courant en keerde na omzwervingen over bijna alle redacties van Drentse Courant en Dagblad van het Noorden vijf jaar geleden terug op het oude nest. Woont in Meppel

Video: Center Parcs Sandur Emmen vergast 200 ganzen. Ganzenbescherming Hofganzen is woedend

EMMEN - Ruim 200 ganzen uit bungalowpark Parc Sandur in Emmen zouden zijn vergast. Dat zegt Hofganzen Ganzenbescherming Nederland uit Dalen op basis van informatie van bronnen binnen het park. Ook 45 gemeentelijke ganzen uit de Kleine Rietplas zouden zijn omgebracht. Toeristen zouden de vogels voeren en daardoor veroorzaakten ze overlast.

Hofganzen Ganzenbescherming is woedend op Parc Sandur omdat de ganzen alleen gevangen mogen worden als ze bijvoorbeeld schade aan de landbouw aanrichten. Volgens de ganzenbeschermers lag er een voorstel om de Emmer ganzen op diervriendelijke wijze naar het Bargerveen te verjagen.

Hofganzen Ganzenbescherming eist tekst en uitleg van Parc Sandur en stapt naar de rechter als blijkt dat de parkdirectie de vogels onterecht heeft laten afmaken.

Hier de mening van www.hofganzen.nl

Hofganzen... het diervriendelijke antwoord! Hofganzen werkt vanuit een jarenlange ervaring en kennis in de omgang met ganzenpopulaties in openbare gebieden! Het specialisme van Hofganzen richt zich met name op overheden zoals gemeenten. Omdat onze werkwijze aansluit bij de visie van de Landelijke Vereniging tot Bescherming van Dieren (Dierenbescherming), worden wij aanbevolen. Een brief die dit bevestigt kan u desgewenst worden toegezonden. Vaak worden problemen rondom ganzenpopulaties op een rigoureuze manier aangepakt met vaak de dood van een groot gedeelte van de ganzenpopulatie tot gevolg! Dat dit ook anders kan willen wij u graag laten zien. Een eerste inventarisatieronde en probleemanalyse zijn bij ons altijd kostenloos en vrijblijvend van verplichtingen! Visie van Hofganzen  Onze diervriendelijke werkwijze, waarbij wij altijd als eerste uitgaan van het dierenwelzijn, komt tot uiting in het feit dat er bij Hofganzen geen enkel zogenaamd ‘overlast-dier’ wordt afgemaakt. De dieren die wij - indien dit noodzakelijk is - wegvangen worden via Stichting Akka's Ganzenparadijs aan een nieuw tehuis geholpen. Op deze wijze geven wij alle dieren een tweede kans. Oog voor dier, mens en overheid... een probleemloos antwoord! Gansvriendelijke oplossingen bieden ook u als gemeente de nodige voordelen! Hofganzen is gespecialiseerd in ganzen en de eventuele problematiek rondom ganzenpopulaties. Vele problemen rondom populaties worden pas achteraf opgelost. Hofganzen richt zich voornamelijk op het voorkomen van het probleem. Voorkomen is beter dan genezen is daarbij onze gedachte! Op deze site vindt u meer informatie over hoe problemen te voorkomen. Werkgebieden van Hofganzen Naast de vriendelijke oplossing voor ganzen die wij onder andere aan gemeenten, overheden, natuurbeheerders of waterschappen aanbieden, hebben wij ons adviesterrein uitgbreid. U kunt bij ons naast vragen over ganzen, terecht met vragen over in het wild lopende kippen en hanen, eenden en andere soorten watervogels, pluimvee en duiven.     Werkwijze van Hofganzen  Is er sprake van overlast? Bij het beantwoorden van die vraag gaan wij altijd uit van vier partijen die een hierop een antwoord willen. Het zal u niet verrassen dat de eerste partij - het dier - bij ons voorop staat. De tweede partij: de verzorgende burger. Deze partij wordt veelal vergeten, aangezien dit de partij is, die juist geniet van de dieren. Voor een soepele weg naar een goed antwoord op de problematiek zal deze partij zeker gehoord moet worden, want negatieve mediapubliciteit zit niemand op te wachten.  De derde en vierde partij zijn respectievelijk de verantwoordelijke (overheid, parkbeheerders, waterschappen etc...) en als laatste de klagende burger. Voor alle partijen hebben we een luisterend oor zodat we uiteindelijk tot een oplossing komen waar de dieren niet de dupe van worden en de overige partijen tevreden over zijn. Meer over oplossingen vindt u op deze site.

http://youtu.be/dY-vzVO2Cyk  Video en artikel met dank aan RTV Drenthe