Bijna vijftig dierentuindieren stierven aan de vogelgriep bij twee toeristische attracties in Vietnam. Tijgers, leeuwen en een luipaard zijn gestorven in twee dierentuinen in het zuiden van Vietnam. De sterfgevallen vonden plaats tussen augustus en half september.
In het Mango Garden Resort in Bien Hoa City, in de provincie Dong Nai, stierven 17 tijgers en een luipaard. De dieren vertoonden tekenen van ziekte voordat ze stierven.
Donderdag zei het ministerie van Volksgezondheid in een verklaring dat twee monsters van de tijgers positief testten op de H5N1-stam van de vogelgriep.
"Het is waarschijnlijk dat de tijgers besmet waren door zieke kip, en de autoriteiten volgen de bron van de kip om de oorzaak te achterhalen", zei een functionaris van het Centre for Disease Control in de provincie Dong Nai.
Bezoekers van de dierentuin hebben eerder hun zorgen geuit over de omstandigheden waarin de dieren werden gehouden. De dieren werden gehouden in kleine ruimtes en kooien.
My Quynh Safari Park in het district Duc Hoa, in de provincie Long An, meldde de dood van 27 tijgers en drie leeuwen. Tests bevestigden dat deze dieren positief waren voor het H5N1-virus.
Gezondheidsinstanties proberen de mogelijke verspreiding van het virus naar mensen te beheersen. In Mango Garden Resort hadden drie dierenverzorgers nauw contact met de tijgers, terwijl ook ongeveer 30 medewerkers van My Quynh Safari Park werden blootgesteld.
Het horrorscenario dat eerder werd geschetst, namelijk een massasterfte op Antarctica door vogelgriep, komt zo goed als zeker uit. Het eerste geval van vogelgriep is geconstateerd op Bird Island, een eiland in de buurt. "Mogelijk is het al op het continent Antarctica, maar door de weinige meetstations weten we dit niet zeker."
Er is vogelgriep geconstateerd in een populatie grote jagers, ook wel roofmeeuwen genoemd, op Bird Island, een eiland in Zuid-Georgia. Het zijn de eerste bekende gevallen van vogelgriep in de Antarctische regio.
Dit heeft een Brits onderzoeksstation, de British Antarctic Survey (BAS), laten weten. De ziekte op het afgelegen eiland is waarschijnlijk veroorzaakt door de terugkeer van vogels van hun trek naar Zuid-Amerika, waar vogelgriep in grote aantallen voorkomt.
Slecht nieuws
De constatering van vogelgriep op dit eiland is slecht nieuws, zegt Thijs Kuiken. Hij is vogelgriepdeskundige en verbonden aan het Erasmus MC. Het eerder geschetste scenario van een massa-sterfte in Antarctica lijkt hiermee een feit. "Op het eiland komen veel vogelsoorten voor, zoals albatrossen en pinguïns. Deze zijn bevattelijk voor vogelgriep."
De grote jager, de zeevogel waarbij het virus is gevonden, is volgens Kuiken een roofmeeuw. Het pakt eieren en jongen van andere vogels af. "Hiermee komt de vogel in andere kolonies, zoals die van pinguïns, albatrossen en meeuwen, en kan het virus dus worden verspreid."
Massale sterfte
De kans is aanwezig dat het virus al op het vaste land van Antarctica is. "Het is zo'n 2000 kilometer van het vaste land van Zuid-Amerika naar Bird Island. Van Zuid-Amerika rechtstreeks naar Antarctica is zo'n 1000 kilometer, veel dichterbij dus. Het zou logisch zijn als het virus Antarctica al heeft bereikt, maar het is een groot gebied met heel weinig mensen en vogelgriep is er nog niet officieel vastgesteld."
Als het virus op de Zuidpool is, wordt er in sommige kolonies een vogelsterfte van 50 tot 75 procent verwacht. "Vogels leven er dicht op elkaar, wat de verspreiding versnelt. Hele pinguïnkolonies kunnen omvallen."
Uitsterven
Mocht dit gebeuren, dan duurt het volgens Kuiken voor sommige vogelsoorten jaren voor ze weer op het niveau van voor de vogelgriep zijn. "De pinguïn plant zich bijvoorbeeld maar eens per jaar voort. Albatrossen krijgen maar eens per twee of drie jaar een jong."
De meeste zeevogels komen in grote aantallen voor en zullen dus niet snel uitsterven. "Echter, op sommige eilanden van Antarctica zijn er inheemse soorten die alleen dáár voorkomen, en waarvan er maar enkele honderden zijn. Die lopen wel kans om door vogelgriep uit te sterven."
Een ijsbeer in Alaska is gestorven aan de H5N1-stam van vogelgriep, ook bekend als vogelgriep. Gerapporteerd in december door het Alaska Department of Environmental Conservation, is dit het eerste geregistreerde geval wereldwijd van een ijsbeer die sterft aan het virus.
Dit incident illustreert het wijdverbreide bereik van het virus, dat nu zelfs de meest afgelegen gebieden van de planeet treft.
Foto: Gouvernement Alaska
Bob Gerlach, de staatsdierenarts van Alaska, bevestigde het incident, dat plaatsvond in de buurt van Utqiagvik, een van de meest noordelijke gemeenschappen van Alaska. Het vermoeden bestaat dat de beer het virus heeft opgelopen door karkassen van met H5N1 besmette vogels te consumeren.
IJsberen, die op de rode lijst van de International Union for Conservation of Nature (IUCN) als "kwetsbaar" worden vermeld, worden nu geconfronteerd met deze nieuwe bedreiging.
H5N1 werd voor het eerst gedetecteerd in het Antarctische gebied in oktober en trof bruine jagers op Bird Island, voor de kust van South Georgia. Dit werd gevolgd door talloze sterfgevallen van zeeolifanten, pelsrobben, kelpmeeuwen en meer jagers. Het virus vormt een aanzienlijke ecologische bedreiging, vooral als het unieke en geïsoleerde soorten zoals pinguïns bereikt.
Vogelgriep en landbouw
De H5N1-stam van vogelgriep ontstond aanvankelijk op industriële kippenboerderijen en is sindsdien geëvolueerd en verspreid naar wilde vogels en andere dieren.
H5N1 is hoogpathogeen, wat betekent dat het ernstige ziekten en hoge sterftecijfers kan veroorzaken. De eerste grote uitbraak bij gedomesticeerd pluimvee vond plaats in de late jaren 1990 in Azië. Sindsdien heeft het virus zich wereldwijd verspreid.
In industriële kippenboerderijen creëert het grote aantal vogels een omgeving die bijdraagt aan de snelle verspreiding en mutatie van het virus. Dit kan leiden tot agressievere stammen die een risico vormen voor vogelpopulaties en zoogdieren, waaronder mensen
Meer dan 500 zeehonden en zeeleeuwen stierven aan de vogelgriep in Brazilië, zeiden de autoriteiten woensdag. De dieren werden dood aangetroffen op stranden langs de kust van het land.
De uitbraak van het vogelgriepvirus begon begin oktober in het zuidelijke Praia do Cassino, in de stad Rio Grande. De regering testte dode zoogdieren die op stranden werden gevonden en ontdekte het virus.
zeeolifant
"Het is zo triest omdat het echt een uitbraak is die de populatie zeeleeuwen uitroeit", zegt Lauro Barcellos, directeur van het Oceanografisch Museum,
Lichamen van dode dieren op het strand werden begraven om de verspreiding van het virus te stoppen. De autoriteiten vroegen bewoners om uit de buurt te blijven van dode of zieke dieren om infectie te voorkomen, meldden lokale media.
zeeleeuwen
In mei riep Brazilië een noodsituatie op het gebied van diergezondheid uit vanwege vogelgriep na bevestiging van meerdere gevallen bij wilde vogels. Het land is 's werelds grootste kippenexporteur en vreest dat het virus zich zal verspreiden naar commerciële kippenfabrieken.
Peru, Uruguay, Chili en Argentinië hebben ook gevallen van vogelgriep bij zeedieren gemeld.
VS keurt gebruik van vogelgriepvaccin voor Californische condors goed
California condor, foto: Canva
De regering van de Verenigde Staten (VS) heeft het noodgebruik van een vogelgriepvaccin goedgekeurd in een poging om de ernstig bedreigde Californische condor te beschermen, na een aanzienlijke uitbraak van het virus onder de soort, kondigden ambtenaren dinsdag aan.
De stap komt nadat ten minste 13 Californische condors dood werden gevonden door hoogpathogene vogelgriep, algemeen bekend als vogelgriep, in de buurt van de grens tussen Arizona en Utah.
De Amerikaanse Fish and Wildlife Service meldde de alarmerende sterfgevallen, die een ernstige bedreiging vormen gezien de wereldbevolking van Californische condors eind 561 werd geschat op slechts 2022, waaronder 347 vrij vliegende vogels en 214 in gevangenschap.
Bij de ontdekking van een condor die in maart dood was aan vogelgriep, riep de Amerikaanse Fish and Wildlife Service de hulp in van het Amerikaanse ministerie van Landbouw. De instanties werken samen om het vogelgriepvaccin te introduceren.
Alvorens verder te gaan met de condorvaccinatie, zal een pilot-veiligheidsstudie worden uitgevoerd op Noord-Amerikaanse gieren, wat de eerste keer is dat het vaccin is getest op wilde vogels in de Verenigde Staten, volgens Joanna Gilkeson, een woordvoerder van de natuurdienst.
De Californische condor, een van 's werelds meest gigantische vliegende vogels, is een prachtig wezen met een spanwijdte van maximaal 9 voet (2,7 meter) en een gewicht van meer dan 20 pond (9 kg).
De populatie van de soort kelderde tot slechts 22 vogels in de jaren 1970 als gevolg van illegale jacht, loodvergiftiging en verontreinigende stoffen zoals het bestrijdingsmiddel DDT.
Vogelgriep heeft geleid tot de dood van honderden miljoenen kippen, eenden, kalkoenen en andere vogels wereldwijd.
De Animal Reader brengt je het laatste nieuws over dieren en hun omgeving. Volg The Animal Reader op Google News en schrijf je hier in voor onze wekelijkse dierennieuwsbrief!
A tractor carries dead chickens to dump them in a ditch, Rancagua, Chile, March 15, 2023, credit: Reuters/Ivan Alvarado
Chili wordt geconfronteerd met een vogelgriepuitbraak die heeft geleid tot het doden van ongeveer een miljoen kippen. Wanneer vogelgriep wordt gedetecteerd op een boerderij, worden alle dieren rond het besmette dier gedood. Hun lichamen worden dan verbrand of begraven.
De H5N1-stam van vogelgriep is sinds eind vorig jaar in het land gemeld, aanvankelijk bij wilde dieren voordat het zich verspreidde naar industriële kippenboerderijen. De Chileense regering heeft de export van kippenvlees stopgezet vanwege de uitbraak.
Van de geïnfecteerde en gedode dieren waren 700.000 kippen die werden gebruikt voor de eierindustrie, zei Esteban Valenzuela, de minister van Landbouw, wat resulteerde in een stijging van de eierprijzen met 35%.
Het virus kan worden overgedragen van vogels of zeezoogdieren op mensen; Tot nu toe is er geen overdracht van mens op mens bekend.
"Ik eet minder eieren, dus we zien wel wat er met dat alles gaat gebeuren. Ook minder van het vlees van de kippen. Ik weet niet hoe dat zal zijn. Ik heb het ook vermeden om het te kopen omdat het me bang maakt, ik heb kleinkinderen en het is verschrikkelijk als je iets overkomt," zei professor Judith Vargas, die werd gevraagd naar haar ei- en kipconsumptie op een markt.
Devogelgriepraast door Europa en wordt onder meer in Frankrijk de ‘meest verwoestende’ uitbraak ooit genoemd. Daarom wil deFranseminister van landbouw Marc Fresneau dit najaar starten met de vaccinatie vanpluimveetegen vogelgriep. Maar is de intensieve (pluim)veehouderijnog wel houdbaar?
Frankrijk wil vaccinatie van pluimvee tegen ‘verwoestende’ vogelgriep | Foto: publiek domein
Het merendeel van de vogelgriepuitbraken in Frankrijk vond plaats in de regio’s Vendee, Maine et Loire en Deux-Serves. In deze gebieden worden veel Franse vleeseenden gehouden. Afgelopen jaar werden er meer dan 1550 uitbraken geteld in het land. Sinds december zijn wegens de hoge uitbraken maatregelen aangescherpt, zo worden eenden en kalkoenen in een zone van tien tot twintig kilometer rondom te uitbraken preventief geruimd. Ook mogen er in een zone van vijftig kilometer rondom de uitbraken geen nieuwe eenden of kalkoenen komen. Minister Fresneaus voorganger pleitte ook al voor een vaccinatie. Momenteel zijn er proefvaccinaties, de resultaten worden in het eerste kwartaal van dit jaar verwacht. Als alles goed gaat, kan er grootschalig worden gevaccineerd in het najaar. .
Vaccinatie van pluimvee
Ook de Nederlandse landbouwminister Piet Adema is voorstander van vaccineren. Lang werd het idee van vaccineren vooral door Duitsland tegengehouden, omdat het volgens de huidige wetgeving exportproblemen oplevert. Nu mag er niet gehandeld worden in eieren en vlees van kippen die gevaccineerd zijn tegen vogelgriep. Maar nu de roep op vaccineren steeds groter wordt, zullen afspraken gemaakt moeten worden met handelspartners in binnen- en buitenland.
‘Ruiming’ door vogelgriep getroffen pluimveebedrijf Sint-Oedenrode (2021) | Foto: 1037 Against Animal Cruelty
‘Meest verwoestende’ uitbraak ooit
Wereldwijd vormt het H5N1 virus, het vogelgriepvirus, een groot probleem, maar vooral in Europa zorgt het virus voor veel sterfte. Waar het normaal om een seizoensziekte gaat die zich door trekvogels verspreidt, kreeg men het virus in de zomer niet onder controle waardoor dit virus continu heerst. Europese autoriteiten noemen het mede daarom de ‘meest verwoestende’ uitbraak ooit. Hoe groot is het probleem in een aantal van de landen met het meeste pluimvee?
Tussen oktober 2021 en 2022 waren er in totaal in 37 Europese landen uitbraken, waarvan ruim 2500 uitbraken op pluimveehouderijen waren. De meeste uitbraken in Frankrijk waren op pluimveehouderijen, namelijk 1.383, gevolgd door Italië (317), Hongarije (290), Polen (98), Duitsland (89) en Nederland (62). Wereldwijd zijn er in deze tijdsperiode 140 miljoen vogels geruimd, waarvan 48 miljoen in de EU en het Verenigd Koninkrijk. Het afgelopen jaar zijn er in Nederland bijna 6 miljoen kippen, kalkoenen en eenden gedood om de verspreiding van het virus tegen te gaan. .
. In Nederland worden volgens een rapport van het Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) relatief veel dieren gedood per uitbraak. Zo was in de periode 11 juni tot 9 september 2022 Nederland verantwoordelijk voor 25 procent van de uitbraken, maar ook voor 43 procent van de dode kippen. Ter vergelijking, Duitsland had meer uitbraken (27 procent), maar was verantwoordelijk voor ‘slechts’ 27 procent van de geruimde dieren. Naast uitbraken op pluimveehouderijen waren er ook uitbraken onder wilde vogels, vooral ook onder meeuwen die hiervoor geen last hadden van het virus. In totaal ging het in Europa om 3900 uitbraken bij wilde vogels.
De oorsprong van het virus
Sinds het einde van de negentiende eeuw hebben Europa, Azië en Afrika te maken gehad met uitbraken van virussen onder pluimvee, maar tot grootschalige pandemieën leidde het niet. Tot 1996, toen in China een nieuwe variant ontstond, namelijk het H5N1, op een commerciële eendenfokkerij. In 1997 werd daarop in het land al het pluimvee geruimd en veertig procent van de watervogels stierf door het virus. .
Wilde vogels
Wetenschappers maken zich zorgen om de ongeëvenaarde verspreiding onder wilde vogels. Ze zien het virus namelijk als een groot gevaar voor vooral kwetsbare soorten. Ook baart het hen zorgen dat het virus zich ook verspreidt onder soorten die hiervoor nooit last hadden van het virus, zoals meeuwen, sternen en ooievaars. Waar voorheen vooral pluimvee last had van het virus, worden de laatste jaren ook steeds meer wilde dieren geïnfecteerd. Dit is volgens wetenschappers vooral desastreus voor vogels die in kleine populaties of in kleine geografische gebieden leven. .
. Wilde vogels worden vaak als de boosdoener gezien als het gaat om het virus, maar dat is volgens onderzoekers onterecht. Ook benadrukken ze dat het doden van wilde vogels het virus niet remt. Een van de gevaren is dat het (vlieg)gedrag van de dieren drastisch wordt aangepast, wat het virus mogelijk zelfs in de hand werkt. En ook op het massaal ‘ruimen’ van alle vogels komt steeds meer kritiek, geluiden uit allerlei hoeken noemen het onethisch en duur, gefinancierd door de belastingbetaler. Een vaccin zou de onnodige dood van miljoenen dieren kunnen voorkomen, maar het blijft een oplossing voor de korte termijn. Uiteindelijk zal de pluimveesector moeten veranderen. .
Het virus blijft
Het is onduidelijk hoe het komt dat deze variant zo hardnekkig is, maar volgens viroloog Louise Moncla van de Universiteit van Pennsylvania kan het liggen aan genetische mutaties die ervoor zorgen dat het virus sneller verspreidt en onder meer soorten vogels. Nu duidelijk is dat het virus blijft, zijn in Nederland de universiteiten van Wageningen en Utrecht begonnen met het ontwikkelen van vaccins voor de pluimveesector. .
Intensieve veehouderij onhoudbaar
Over de onhoudbaarheid van de huidige intensieve veehouderij werd al eerder gerapporteerd door AnimalsToday, nadat hoogleraar virologie Wim van der Poel in EenVandaag pleitte voor ingrijpende veranderingen in de sector om de impact van vogelgriep te beperken. Zo noemde hij de hoeveelheid pluimveebedrijven bij elkaar en in de buurt van natuurgebieden problematisch. Bovendien ziet hij vogelgriep als een reële dreiging voor de volksgezondheid, als het muteert en op mensen overgaat. .
Diergezondheidsfonds
De Partij voor de Dieren (PvdD) pleit voor veranderingen als het gaat om het fonds waarop pluimveehouders recht hebben. Nadat een houderij is geruimd, krijgt de ondernemer schadevergoeding uit een speciaal fonds, het Diergezondheidsfonds. Vervolgens wordt de houderij aangevuld met een nieuwe generatie dieren, die weer evenveel gevaar lopen op het virus. Het fonds wordt voor een deel gefinancierd uit de pluimveesector zelf, maar grotendeels ook vanuit de overheid. Nu al zijn de kosten met 30 miljoen overschreden.
Volgens de Partij voor de Dieren heeft de minister de mogelijkheid om als eis voor de vergoeding te stellen dat er geen nieuwe dieren mogen komen zolang het virus rondgaat, om de verspreiding te stoppen. Tot er een werkend vaccin is, zijn wetenschappers het erover eens dat het virus nog door Europa – en de hele wereld – raast en lopen kippen keer op keer het gevaar besmet te raken en geruimd te worden.
De naam ‘Diergezondheidsfonds’ is overigens door Wakker Dier uitgeroepen tot eufemisme van het jaar, vanwege de misleidende naam, die niets met diergezondheid van doen heeft.
WAAROM WORDT ER NIET GEVACCINEERD TEGEN VOGELGRIEP?
Bij elke uitbraak van vogelgriep vragen velen zich af: waarom wordt er niet gevaccineerd tegen vogelgriep? In het Tijdschrift voor Diergeneeskunde geven Jeroen Kortekaas en Riks Maas van Wageningen Bioveterinary Research antwoord op die vraag. Vaccineren is mogelijk, zeggen ze. Er zijn zogeheten geïnactiveerde vaccins voor het H7- en het H5-subtype. Deze vaccins zijn echter beperkt inzetbaar.
Met 97 miljoen kippen is noodvaccinatie onbegonnen werk
Kortekaas en Maas leggen uit hoe dat komt. Het heeft te maken met de enorme aantallen kippen die in Nederland commercieel worden gehouden (97 miljoen), waardoor noodvaccinatie bij een uitbraak onbegonnen werk is. Met het geïnactiveerde vaccin moet namelijk iedere kip afzonderlijk twee keer worden gevaccineerd. ''Dat is in korte tijd niet haalbaar'', aldus Kortekaas en Maas. Bovendien: als het vaccineren zo lang duurt, kan het virus zich sneller verspreiden dan de dieren bescherming opbouwen. Dat duurt 1 tot 2 weken.
En dan is er nog de vraag of de beschikbare vaccins wel bescherming bieden tegen het dan heersende type virus. ''Als het virus in het vaccin afwijkt van het uitbraakvirus, bestaat de kans dat het vaccin niet optimaal werkt. Dan worden enkel de klinische symptomen verminderd en niet de virusvermeerdering in de dieren, waardoor het virus ongemerkt in de populatie kan blijven spreiden en het lastig wordt een uitbraak tijdig te detecteren'', aldus de twee onderzoekers.
Desondanks zou het volgens Maas en Kortekaas zinvol zijn de kippen in pluimvee-dichte gebieden in Nederland alvast te vaccineren als er een uitbraak in een ander Europees land is. Maar dat pluimveehouders terughoudend zijn met vaccinatie, weten ze. “Ze zijn bang dat ze de producten van hun gevaccineerde dieren niet meer kunnen exporteren.” De Nederlandse pluimvee-industrie is sterk afhankelijk van de export. Afnemers in Europese landen, waaronder ook Duitsland, willen de garantie dat de producten niet afkomstig zijn van gevaccineerde dieren. Ze vrezen dat er, ondanks vaccinatie, toch onopgemerkt virussen aanwezig zijn in geïmporteerde dieren of de producten.
Ontwikkeling nieuwe vaccins Zo blijkt het antwoord op de vraag - waarom wordt er niet gevaccineerd tegen vogelgriep? - sterk afhankelijk van de commerciële belangen van de pluimvee-industrie in Nederland. Ook de hobbymatige houders kunnen daar niet omheen. De vaccinproducenten zullen niet voor een kleine groep houders een vaccin op de plank houden. Om voorraden op te bouwen is vraag nodig en moet het gaan om grote aantallen kippen. Toch zitten Maas en Kortekaas niet stil. Ze werken aan nieuwe vaccins die tegemoet komen aan de bezwaren tegen de huidige vaccins. Niet in de laatste plaats vanwege het risico dat bepaalde vogelgriepvirussen ook mensen doden. Zo is er de mogelijkheid dat vogelgriepvaccins meeliften op het vaccin tegen New Castle Disease, maar er wordt ook gekeken naar synthetische vaccins. Dan komt er geen levend virus meer aan te pas. “Het voordeel is dat deze vaccins heel veilig zijn en dat je ze snel kunt maken en opschalen”, zegt Kortekaas. “Daar staat tegenover dat de productie erg duur is en dat ze op dit moment nog niet geschikt zijn voor massa-applicatie.”
Update: in 2022 is er in opdracht van het ministerie van LNV een proef gestart met drie vaccins, om te kijken of ze effectief genoeg zijn tegen het heersende H5N1-virus en verspreiding van virus voorkomen. De eerste resultaten worden begin 2023 verwacht. Ook is er een Europese verordening in de maak die handelsbelemmeringen moet wegnemen.
Interview Thijs Kuiken (Erasmus Universiteit) : ''Ik zou het betreuren als we enkel inzetten op vaccins zonder iets aan de omvang van de veestapel te doen'' In een interview met EOS wetenschap zegt Thijs Kuiken (hoogleraar aan de afdeling Viroscience van het Erasmus MC in Rotterdam) het volgende: Kunnen we kippen niet gewoon vaccineren? ‘Vaccins zijn voor mij slechts een deel van de oplossing, want ze veranderen niets aan die andere problemen. En in de Europese Unie is beslist om pluimvee niet te vaccineren. Om kippenvlees te mogen exporteren moet je namelijk kunnen aantonen dat er geen vogelgriep voorkomt. Zonder vaccinatie merk je infecties snel op, wanneer vogels sterven. In gevaccineerde vogels kan het virus sluimeren.’ De vaccins zijn dus niet zo effectief? ‘Dat klopt. Tegelijk is het niet interessant om onderzoek te doen naar betere vaccins, want er is beslist dat we die toch niet zullen gebruiken. Als knappe koppen daar wél werk van maken, ben ik ervan overtuigd dat we goede vaccins kunnen ontwikkelen.’ Een soort catch 22? ‘Inderdaad. En we kunnen daaruit raken wanneer landen er bij de Europese Commissie op aandringen om het beleid te wijzigen.’ Zal de interesse in vaccinatie niet toenemen naarmate uitbraken vaker voorkomen? Die oplossing zou de sector toelaten om alles zoveel mogelijk bij het oude te laten. ‘Dat is precies wat ik verwacht. Wellicht zal ook de politieke interesse groeien. Als kippen te vaak moeten worden geruimd, springt de overheid – en dus de belastingbetaler – immers bij om de schade te vergoeden. Maar ik zou het betreuren als we enkel inzetten op vaccins zonder iets aan de omvang van de veestapel te doen.’
Interview Joost van Herten (KNMvD) : ''Je moet ook kijken naar de concentratie van pluimveebedrijven'' Dierenarts Joost van Herten is in 2021 gepromoveerd op ethiek van zoönosen (Overwegingen voor een ethiek van One Health). Op Resource-online stelt hij vast dat handelsbelangen voorgaan op dierenwelzijn. Dat is volgens hem in strijd met de One Health-gedachte. ‘In dit beleid willen we de gezondheid van mens, dier en milieu in samenhang bevorderen’, zegt Van Herten. ‘Maar in de praktijk zie je vaak botsende belangen tussen mens en dier, waarbij de mens wint.'' Vaccinatie is volgens Van Herten beter dan ruimen. ''Een vaccin beschermt het dier en voorkomt dat het virus muteert naar een variant die de mens ziek maakt. Zo vaccineren we bijvoorbeeld ook tegen andere zoönosen, zoals Q-koorts of hondsdolheid.''
Maar vaccinatie is niet voldoende, vervolgt Van Herten. ‘In de One Health-aanpak moeten we ook de oorzaken van pandemieën wegnemen. Daarbij spelen onze voedselsystemen en hun invloed op klimaatverandering en afname van biodiversiteit een rol. Als we de gezondheid willen bevorderen, moeten we de veerkracht van zowel mensen, dieren als ecosystemen versterken. Je moet dan ook kijken naar de concentratie van pluimveebedrijven. De gezondheid van de leefomgeving vormt de basis van One Health.’
Redactie Levende Have/Bron: Tijdschrift voor diergeneeskunde ''Nieuwe vogelgriepvaccins in opkomst''/ ‘Vogelgriepvirussen vormen een constante dreiging’ EOS wetenschap.eu/Resource-online
Vogelgriep heerst nu een jaarrond onder wilde en gehouden vogels in Nederland. Sinds oktober 2021 tot en met vandaag waren er 98 uitbraken op locaties met meer van 50 vogels, verspreid over het land. Anders dan voorheen, raakten ook in de zomer bedrijven besmet. Zo meldt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Zij komt in dit vogelgriepjaar al op ruim 5,8 miljoen geruimde vogels op besmette locaties, waarvan meer dan 1 miljoen preventief.
In de NVWA-podcast ‘De inspecteur’ (te beluisteren via Apple podcasts en Spotify) deelt senior toezichthoudend dierenarts Léon Labout zijn ervaringen met vogelgriep en de ruimingswerkzaamheden vanuit de praktijk. In Nederland raakten - na de epidemie in 2003 met 255 besmette locaties en ruim 30 miljoen geruimde dieren - niet eerder zo veel pluimveehouderijen en hobbylocaties in Nederland besmet. Ook in de natuur maakt het virus veel slachtoffers.
Niet houdbaar
„Deze situatie is niet houdbaar. Niet voor de dieren, niet voor pluimveehouders, niet voor de maatschappij”, stelt Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in zijn Kamerbrief. Gezien de ernstige situatie, werkt hij via een intensiveringsplan preventie vogelgriep onder andere aan versnelling van een eventueel vaccinatietraject en verdere verbetering van de bio-veiligheid op bedrijven.
Een jaarrond besmettingen
Het vogelgriepjaar 2021-2022 startte 26 oktober vorig jaar met een besmetting met een nieuwe variant van het virus (H5N1) in Zeewolde. Na 11 besmettingen in november en december werden door de NVWA tot de jaarwisseling een half miljoen dieren geruimd. Daar kwamen dit jaar 87 positieve gevallen bij op bedrijven of hobbyhouderijen met meer dan 50 vogels. Ook in de zomer liepen de besmettingen door tot en met een positieve uitslag vandaag in Heythuysen (gemeente Leudal) op een bedrijf met circa 300.000 leghennen. Hier volgt in komende dagen de grootste ruiming tot nu toe. Dit brengt het ruimingsaantal op 98 locaties met vastgestelde vogelgriepbesmettingen op 4,7 miljoen dieren. Dit betreft kippen, leghennen, (vlees)eenden, kalkoenen, vleeskuikens en watervogels. Besmettingen en ruimingen op hobbylocaties met minder dan 50 vogels, zijn hierin niet meegerekend.
Ook preventieve ruimingen
Daarnaast zijn sinds oktober 2021 op 43 locaties uit voorzorg ook vogels op omliggende bedrijven geruimd, omdat ze dicht bij een besmette locatie lagen en op een aantal bedrijven dat een riskant (persoons) contact had gehad met een besmette locatie. Het aantal preventief geruimde vogels ligt inmiddels op 1,1 miljoen. Het totaalaantal dieren dat zo onder regie van de NVWA vanwege vogelgriep is geruimd, komt daarmee op ruim 5,8 miljoen tot nu toe. Het werkelijke aantal ligt nog iets hoger, want de ruimingsaantallen op hobbylocaties met minder dan 50 vogels zijn hierin niet meegerekend.
Grote gevolgen
Bij de bestrijding werkt de NVWA nauw samen met diverse partijen, waaronder dierenartsen, de Gezondheidsdienst voor Dieren, Rendac, transportbedrijven, raapploegen en in coördinatie met het referentielaboratorium WBVR, de GGD, provincies, gemeenten en veiligheidsregio’s. Bij de ruimingen zijn heel veel mensen betrokken. Het zijn ingrijpende gebeurtenissen, voor de vele dieren die geruimd worden, voor de pluimveehouders, hun familie en omgeving, en ook voor de betrokken medewerkers van bedrijven die de ruimingswerkzaamheden mede uitvoeren. Hierover vertelt senior inspecteur Léon Labout in de nieuwe podcast ‘de inspecteur’ (te beluisteren via Apple podcasts en Spotify).
Snel en zorgvuldig
In de podcast (30 minuten durend) gaat Labout in op zijn rol als toezichthoudend dierenarts bij de ruimingen. Hij is samen met het NVWA-frontteam al een jaar - dag en nacht - paraat om uit te rukken bij een positieve uitslag van een besmetting. Een snelle melding van een verdenking, een snelle Nieuwsbericht Donderdag 20 oktober 2022 – 08:00 uur bevestiging ervan en een snelle effectieve aanpak bij het ruimen is noodzakelijk volgens Labout: „Het gaat om de balans tussen snelheid en zorgvuldigheid bij het ruimen om verdere verspreiding te remmen.” In de podcast vertelt hij hoe bij het vergassen een deken van warm CO2-gas op de dieren neerdaalt. Dat gebeurt zorgvuldig en met aandacht voor dierenwelzijn, waarbij Labout in de stal controleert of de vogels op een dierwaardige manier dood zijn gegaan.
Het went nooit
Aan een ruiming werken vaak tientallen mensen mee volgens een strak hygiëneprotocol met o.a. een douchewagen en beschermende kleding, want het werk is niet zonder risico. Op dit moment is ruimen de enige manier om erger te voorkomen: er is geen geneesmiddel en (nog) geen toegelaten vaccin tegen vogelgriep. In de podcast is ook aandacht voor de emotionele impact bij betrokkenen. Na een preventieve ruiming en recente besmetting op zijn bedrijf stelt pluimveehouder Theo Bos: „Het went nooit. Het is een rollercoaster waarin twee dagen na de uitslag de kippen weg zijn.”
.jfif)
.png)
.jpg)
.jpg)